Πληρώνουν τους λογαριασμούς τους, εμφανίζουν εισόδημα πάνω από τον μέσο όρο του δείγματος, αλλά ζουν με σοβαρή θερμική στέρηση. Αυτή η λιγότερο ορατή πλευρά της ενεργειακής φτώχειας αναδεικνύεται σε έρευνα του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας, θέτοντας ένα κρίσιμο ερώτημα: πόσο αποτελεσματικά εντοπίζονται όσοι χρειάζονται στήριξη;
Ρεπορτάζ: Δημήτρης Δραγώγιας
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στις 16 Αυγούστου 2026 στο επιστημονικό περιοδικό Energies. Την υπογράφουν οι Σταύρος Π. Μίγκος, Ανδρονίκη Καταραχιά, Πολυτίμη Μ. Φαρμάκη και Απόστολος Τσανουλίδης, από το Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας.
Η στέρηση πίσω από την οικονομική συνέπεια
Στην κατηγορία που οι ερευνητές περιγράφουν ως «κρυφή ενεργειακή φτώχεια» κατατάσσεται το 19,5% του δείγματος. Πρόκειται για νοικοκυριά που συνδυάζουν σοβαρή βιωμένη θερμική στέρηση με απουσία προβλημάτων πληρωμής και συγκριτικά υψηλότερο εισόδημα. Παράλληλα, το 22,9% των συμμετεχόντων αναφέρει ανεπαρκή θέρμανση τον χειμώνα. Τα δύο ποσοστά περιγράφουν διαφορετικές μετρήσεις και δεν προστίθενται.
Η αναφορά σε εισόδημα πάνω από τον μέσο όρο αφορά τους συμμετέχοντες στην έρευνα. Δεν σημαίνει ότι τα συγκεκριμένα νοικοκυριά είναι εύπορα ούτε ότι υπερβαίνουν κάποιο θεσμοθετημένο όριο επιδότησης.
Το εύρημα αμφισβητεί μια συνηθισμένη εξίσωση: ότι η εξόφληση του λογαριασμού αποτελεί και απόδειξη επαρκούς κάλυψης των ενεργειακών αναγκών. Για τον σχεδιασμό της στήριξης, το ζητούμενο είναι να καταγράφεται και το επίπεδο θερμικής άνεσης μέσα στην κατοικία.
Το σπίτι καθορίζει την αντοχή
Στην ανάλυση των ερευνητών, τα ενεργειακά χαρακτηριστικά της κατοικίας συνδέονται ισχυρότερα με τη σοβαρή θερμική στέρηση από τους κοινωνικοοικονομικούς παράγοντες. Η προστατευτική σχέση του εισοδήματος φαίνεται να λειτουργεί κυρίως μέσω της ποιότητας της κατοικίας και εξασθενεί στις ενεργειακά ανεπαρκείς κατοικίες.
Η διαπίστωση στρέφει την προσοχή από το ποσό που μπορεί να διαθέσει ένα νοικοκυριό στην ενέργεια που χρειάζεται το σπίτι του για να παραμένει ζεστό. Εκεί βρίσκεται και το ουσιαστικό κοινωνικό ερώτημα: μπορεί μια οικογένεια να εξοφλεί όσα καταναλώνει, αλλά να αδυνατεί να εξασφαλίσει όση θέρμανση χρειάζεται;
Ποιους εντοπίζουν τα κριτήρια στήριξης
Στη στατιστική δοκιμή της μελέτης, τα διοικητικού τύπου κριτήρια είχαν περιορισμένη δυνατότητα εντοπισμού της σοβαρής θερμικής στέρησης. Η προσθήκη πληροφοριών για την κατοικία και την οικονομική πίεση βελτίωσε σημαντικά τη διάκριση. Πρόκειται για αξιολόγηση μοντέλων, όχι για έλεγχο συγκεκριμένων απορριφθεισών αιτήσεων επιδότησης.
Η διαδικτυακή έρευνα πραγματοποιήθηκε από τις 5 Αυγούστου 2025 έως τις 2 Ιουνίου 2026 στους δήμους Κοζάνης, Φλώρινας, Καστοριάς, Εορδαίας, Αμυνταίου και Γρεβενών. Η συμμετοχή ήταν εθελοντική και τα στοιχεία αυτοαναφερόμενα.
Τα ποσοστά αφορούν αποκλειστικά το δείγμα των 706 νοικοκυριών. Η έρευνα ανοίγει, ένα συγκεκριμένο πεδίο ελέγχου: κατά πόσο τα εργαλεία στήριξης αναγνωρίζουν τα νοικοκυριά που παραμένουν συνεπή στις πληρωμές τους, ενώ στερούνται επαρκούς θέρμανσης. Γιατί μπορεί η απόδειξη εξόφλησης να δείχνει ότι πληρώθηκε ο λογαριασμός, αλλά δεν μετρά τη ζέστη μέσα στο σπίτι.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ KARFITSA
