Ξεκάθαρη θέση για το ζήτημα της συμμετοχής της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35 εξέφρασε ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο, κατά τη διάρκεια ακρόασης στην Επιτροπή Διεθνών Υποθέσεων της Βουλής των Αντιπροσώπων.
Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας υπογράμμισε ότι η ισχύουσα αμερικανική νομοθεσία δεν επιτρέπει στην Ουάσιγκτον να εξετάσει την επιστροφή της Άγκυρας στο πρόγραμμα, όσο εξακολουθεί να διαθέτει το ρωσικό αντιαεροπορικό σύστημα S-400.
Η τοποθέτηση ήρθε μετά από ερώτηση της Δημοκρατικής βουλευτού Ντίνα Τίτους, η οποία ζήτησε διευκρινίσεις σχετικά με πρόσφατες δηλώσεις του Αμερικανού πρέσβη στην Τουρκία Τομ Μπάρακ περί πιθανής επαναπροσέγγισης με την Άγκυρα στο θέμα των F-35.
Ρούμπιο: «Το θέμα ρυθμίζεται από τον νόμο»
Ο Μάρκο Ρούμπιο ξεκαθάρισε ότι το ζήτημα δεν αποτελεί πολιτική επιλογή της εκάστοτε κυβέρνησης, αλλά δεσμεύεται από το αμερικανικό νομικό πλαίσιο και τις κυρώσεις που έχουν επιβληθεί στην Τουρκία.
«Όπως γνωρίζετε, αυτό ρυθμίζεται από τον νόμο. Αυτή τη στιγμή δεν έχουμε αυτή την επιλογή, διότι το θέμα ρυθμίζεται από νομοθετικές διατάξεις, τόσο από τις προβλέψεις που έχουν συμπεριληφθεί στο νομοσχέδιο για τον αμυντικό προϋπολογισμό των ΗΠΑ (NDAA) όσο και από άλλες διατάξεις της αμερικανικής νομοθεσίας», ανέφερε χαρακτηριστικά, κάνοντας αναφορά και στις κυρώσεις του νόμου CAATSA.
Η Ουάσιγκτον εξακολουθεί να θεωρεί ασύμβατη τη συνύπαρξη των F-35 με τα ρωσικά συστήματα S-400, υποστηρίζοντας ότι δημιουργούνται σοβαρά ζητήματα ασφαλείας για το ΝΑΤΟ και τα αμερικανικά οπλικά συστήματα.
Επιστολή βουλευτών ζητά εξηγήσεις από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ
Την ίδια ώρα, μέλη της Βουλής των Αντιπροσώπων κινούνται ήδη προς την κατεύθυνση επίσημων διευκρινίσεων από την αμερικανική κυβέρνηση.
Με επιστολή που κυκλοφορεί στο Κογκρέσο για συλλογή υπογραφών, Αμερικανοί νομοθέτες ζητούν να αποσαφηνιστεί αν οι δημόσιες τοποθετήσεις του πρέσβη Τομ Μπάρακ αντανακλούν πράγματι αλλαγή στάσης της Ουάσιγκτον απέναντι στην Τουρκία και το πρόγραμμα των F-35.
Σύμφωνα με τους βουλευτές, οι δηλώσεις αυτές δημιουργούν αμφιβολίες σχετικά με τη σταθερότητα της αμερικανικής πολιτικής σε ζητήματα που αφορούν τόσο την ασφάλεια του ΝΑΤΟ όσο και την ισορροπία στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.
Οι όροι που παραμένουν «κόκκινη γραμμή»
Οι νομοθέτες υπενθυμίζουν ότι η Τουρκία εξακολουθεί να μην πληροί τις βασικές προϋποθέσεις που έχουν τεθεί από το αμερικανικό Κογκρέσο για οποιαδήποτε επανεξέταση της συμμετοχής της στο πρόγραμμα των F-35.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:
- η πλήρης απομάκρυνση των S-400
- η δέσμευση ότι δεν θα αγοραστούν ξανά ρωσικά αμυντικά συστήματα
- η επιβεβαίωση ότι δεν έχουν παραληφθεί επιπλέον ρωσικά οπλικά συστήματα
Παράλληλα, ζητούν από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ να ξεκαθαρίσει με ποιον τρόπο εφαρμόζονται στην περίπτωση της Τουρκίας οι κυρώσεις του νόμου CAATSA και ποια βήματα θα έπρεπε να γίνουν από την Άγκυρα ώστε να τεθεί ξανά στο τραπέζι το θέμα των F-35.
Το θέμα της Τουρκίας και των F-35 παραμένει ένα από τα πιο ευαίσθητα ζητήματα στις σχέσεις Ουάσιγκτον – Άγκυρας, με την αμερικανική πλευρά να διατηρεί σταθερά σκληρή γραμμή μετά την αγορά των S-400 από τη Ρωσία.
Οι τελευταίες δηλώσεις Ρούμπιο δείχνουν ότι, τουλάχιστον σε αυτή τη φάση, δεν υπάρχει κανένα περιθώριο αλλαγής στάσης, όσο παραμένουν σε ισχύ οι συγκεκριμένοι περιορισμοί και οι κυρώσεις της αμερικανικής νομοθεσίας.
