Η Ελισάβετ Μπαλούκα είναι 50 ετών, άνεργη και μεγαλώνει μόνη της τα τέσσερα παιδιά της, δύο από τα οποία είναι ανήλικα. Τα μηνιαία έξοδα της πολυμελούς οικογένειας είναι πολλά. Αντιμέτωπη με την ακρίβεια, προσπαθεί να αναθρέψει τα παιδιά της και να καλύψει τις ανάγκες του νοικοκυριού.
ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΑΝΔΡΟΝΚΗ ΖΑΦΕΙΡΙΟΥ – ΦΑΝΗ ΧΑΡΙΣΗ
Η ακρίβεια, που ροκανίζει συνεχώς τα εισοδήματα των ελληνικών νοικοκυριών, αποτελεί την κορυφή του παγόβουνου για τις πολύτεκνες οικογένειες. Τέσσερα ή περισσότερα παιδιά σημαίνουν αυξημένες ανάγκες για διατροφή, ένδυση, υπόδηση, φροντιστήρια και εξωσχολικές δραστηριότητες.
Όπως λέει στην «Κ» η κ. Μπαλούκα, η ανατροφή τεσσάρων παιδιών είναι δύσκολη. Ωστόσο, όπως τονίζει, αυτή την περίοδο «τα πράγματα είναι λίγο χειρότερα».
«Διότι, όταν τα παιδιά μεγαλώσουν, το κράτος θεωρεί ότι η μάνα δεν είναι πλέον πολύτεκνη, ότι το σπίτι δεν έχει τέσσερα παιδιά αλλά δύο, και κόβουν τα πάντα. Δηλαδή, αν τα παιδιά ενηλικιωθούν και ξεκινήσουν να εργάζονται παράλληλα με τις σπουδές τους, μόλις κάνουν φορολογική δήλωση, θεωρούν ότι στα 3.000 ευρώ φεύγουν από τον γονιό. Ασχέτως αν μένουν στο σπίτι μαζί μου και φυσικά έχουν τις σπουδές τους και τα έξοδά τους, τα οποία είναι τα ίδια και μεγαλύτερα. Έτσι, αν το κράτος έδινε ένα επίδομα ενοικίου, τώρα το κόβει, επειδή τα εισοδήματα των παιδιών προστίθενται στο δικό μου ως μονογονέα», αναφέρει.
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα που παραθέτει για τις δύο ενήλικες κόρες της, οι οποίες είναι φοιτήτριες και έχουν εργαστεί: «Τα εισοδήματα και των τριών μας έφτασαν στα 23.500 ευρώ. Αυτό σημαίνει διακοπή του επιδόματος ενοικίου, γιατί το κράτος σού λέει ότι μπορείς να αντεπεξέλθεις».
«Δεν ξέρω πώς μπορούμε να αντεπεξέλθουμε ως πολύτεκνη μονογονεϊκή οικογένεια και θα ήθελα να μου απαντήσει ο κ. πρωθυπουργός. Όλα έχουν αυξηθεί, μα όλα, κι εμάς μας κόβουν τα πάντα. Έδωσαν ένα επίδομα της πείνας, 150 ευρώ εφάπαξ για κάθε ανήλικο παιδί. Πήρα 300 ευρώ για τα δύο παιδιά. Για τα άλλα δύο παιδιά μου; Αφού ζουν μαζί μου, μέσα στο σπίτι μου», τονίζει, ασκώντας κριτική στην κυβερνητική πολιτική και στον τρόπο με τον οποίο η ενηλικίωση των παιδιών επηρεάζει την οικονομική ενίσχυση της οικογένειας.
«Στην Ελλάδα υπάρχει ακόμα ο όρος οικογένεια. Η μάνα που έκανε τα τέσσερα, τα πέντε, τα έξι παιδιά και θεωρείται πολύτεκνη σύμφωνα με τον νόμο, αυτά τα παιδιά ποιος θα τα βοηθήσει; Η μάνα και ο πατέρας δεν είναι αυτοί που θα τα βοηθήσουν να ανοίξουν τα φτερά τους και να φύγουν;», αναρωτιέται.
Η καθημερινότητα της πενταμελούς οικογένειας βρίσκεται στη «μέγγενη» της ακρίβειας. Κάθε μήνα, μόνο για το σούπερ μάρκετ, δαπανά, όπως λέει, «επιεικώς, 400 ευρώ». Άλλα 250 ευρώ πληρώνει για φροντιστήριο αγγλικών, προκειμένου το μικρότερο παιδί της να αποκτήσει πτυχίο.
Για τη βενζίνη του αυτοκινήτου της καταβάλλει 150 ευρώ τον μήνα, ενώ πρέπει να καλύψει και τους λογαριασμούς κοινής ωφέλειας. «Οι λογαριασμοί του ρεύματος κυμαίνονται από 130 έως 250 ευρώ και τώρα, τον χειμώνα, θα αρχίσουν και οι λογαριασμοί του αερίου. Με τρομάζει ο χειμώνας που έρχεται».
Άνεργη από τον Ιούλιο η Ελισάβετ Μπαλούκα στηρίζεται στους συγγενείς της για να καλύψει τις ανάγκες των παιδιών της ενώ ο πρόεδρος του ΙΝΚΑ προειδοποιεί για έναν δύσκολο χειμώνα
Για την Ελισάβετ Μπαλούκα, τη 50χρονη μητέρα που μεγαλώνει μόνη τέσσερα παιδιά, τα έξοδα του σπιτιού έχουν μετατραπεί σε διαρκή αγωνία. Περιγράφοντας στην «Κ» την οικονομική πίεση που αντιμετωπίζει, αναφέρεται σε μισθό 1.100 ευρώ και ενοίκιο 420 ευρώ.
«Εγώ, με έναν μισθό 1.100 ευρώ και ενοίκιο 420 ευρώ, καλούμαι να ζήσω. Δεν μένει τίποτα. Κάθε μήνα δανείζομαι από τη μητέρα μου, από τον αδερφό μου. Αυτή είναι η ζωή μου. Γιατί, όταν πάνε να μου δώσουν 84 ευρώ το δίμηνο ως επίδομα τέκνων, είναι κοροϊδία. Παίζουν με τη νοημοσύνη μου», λέει, προσθέτοντας ότι η οικονομική δυσχέρεια επηρεάζει και τα σχέδια των παιδιών της για σπουδές.
Σήμερα, η κατάστασή της είναι ακόμη δυσκολότερη, καθώς, όπως εξηγεί, παραμένει άνεργη από τον Ιούλιο.
«Δεν μπορώ να βοηθήσω. Πρέπει αναγκαστικά να βγουν στην εργασία. Και τώρα, ειδικά, είμαι σε μια πολύ δύσκολη περίοδο, καθώς είμαι άνεργη. Δεν έχω εισόδημα από πουθενά. Από τον Ιούλιο έως τώρα δεν έχω εισόδημα. Άρα, γίνεται αντιληπτό ότι, για να πληρωθούν όλα αυτά τα έξοδα του σπιτιού, εγώ δανείζομαι», τονίζει. Προσθέτει ότι τόσο η ίδια όσο και τα παιδιά της έχουν περιορίσει στο ελάχιστο τα προσωπικά τους έξοδα.
«Έχω κλάψει πολλές φορές, γιατί τα παιδιά μου ζητούσαν κάτι κι εγώ απαντώ ότι δεν μπορώ», λέει.
Η κ. Μπαλούκα αναφέρεται και στις δυσκολίες που συναντά στην αναζήτηση εργασίας. Παρότι διεκδίκησε διάφορες θέσεις στο Δημόσιο, είτε ως καθαρίστρια είτε ως βοηθός μικροβιολόγου, υποστηρίζει ότι «ποτέ δεν πήρα τα μόρια που λένε ότι δίνονται στους πολύτεκνους. Μπορεί να μου το εξηγήσει κάποιος;».
«Πρόσφατα μου απέρριψαν αίτηση στο Δημόσιο, επειδή δεν είχα, λένε, επισυνάψει το πιστοποιητικό της ΑΣΠΕ», αναφέρει, μιλώντας για την Ανώτατη Συνομοσπονδία Πολυτέκνων Ελλάδος. «Θέλω να πω ότι στην Ελλάδα δεν υπάρχει κράτος για τους πολύτεκνους. Σε ποια ξένη χώρα θα πας και, ως πολύτεκνος, θα σε έχουν σε αυτό το χάλι;». Όπως λέει, έχει στείλει παντού βιογραφικά, ενώ σκέφτεται ακόμη και το ενδεχόμενο να φύγει από την Ελλάδα.
Η αγοραστική δύναμη των ελληνικών νοικοκυριών έχει μειωθεί δραματικά, επισημαίνει στην «Κ» ο πρόεδρος του Ινστιτούτου Καταναλωτών (ΙΝΚΑ), Γιώργος Λεχουρίτης, τονίζοντας ότι οι πολύτεκνες οικογένειες αντιμετωπίζουν μεγαλύτερα οικονομικά βάρη. Καλεί την κυβέρνηση να λάβει μέτρα για όλα τα νοικοκυριά και προειδοποιεί ότι, λόγω των τιμών της ενέργειας, ο χειμώνας θα είναι βαρύς.
«Με βάση τα μέχρι σήμερα δεδομένα της αγοράς, η ζωή δυσκολεύει ακόμη περισσότερο λόγω της ακρίβειας. Στο ηλεκτρικό ρεύμα, στα καύσιμα, στη διατροφή, στην ένδυση και στην υπόδηση βλέπουμε μεγάλες αυξήσεις στις τιμές, που δεν ανταποκρίνονται στα εισοδήματα του κόσμου. Αυτό δημιουργεί μεγαλύτερα οικογενειακά βάρη και, βεβαίως, όσο πιο πολυμελής είναι μια οικογένεια τόσο βαθαίνει η κρίση.
Εάν η κυβέρνηση δεν πάρει μέτρα για την ανακούφιση όχι μόνο των ευάλωτων νοικοκυριών, αλλά γενικά των ελληνικών νοικοκυριών, ο χειμώνας αναμένεται πολύ βαρύς και δύσκολος.
Αν το πετρέλαιο θέρμανσης ξεκινήσει τον Οκτώβριο στο 1,75 ευρώ, όπως λέει η κυβέρνηση, ενώ σήμερα έχει περίπου 2 ευρώ, αυτό σημαίνει ότι τα νοικοκυριά θα παγώσουν, αφού είναι πανάκριβο και το φυσικό αέριο, αλλά και η χρήση αντλίας θερμότητας», αναφέρει ο κ. Λεχουρίτης.
Η γενική γραμματέας της ΑΣΠΕ Δήμητρα Αγγελή μιλά στην «Κ» για τα εμπόδια στις ενισχύσεις και στη συνυπηρέτηση και ζητά σταθερή πολιτική για την οικογένεια
Οι πολύτεκνες οικογένειες δεν ζητούν μόνο ανακούφιση από την ακρίβεια, αλλά και μια διαφορετική αντιμετώπιση από την Πολιτεία. Αυτό υπογραμμίζει στην «Κ» η γενική γραμματέας της Ανώτατης Συνομοσπονδίας Πολυτέκνων Ελλάδος (ΑΣΠΕ), Δήμητρα Αγγελή, περιγράφοντας τα εμπόδια που, όπως λέει, συναντούν στην καθημερινότητά τους.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει, στην Ελλάδα ζουν 208.000 πολύτεκνες οικογένειες. «Αυτό, πολλαπλασιαζόμενο επί έξι, δηλαδή δύο γονείς και τέσσερα παιδιά κατά μέσο όρο, σημαίνει ότι είμαστε 1.248.000 άτομα, δηλαδή το 10% του πληθυσμού στην Ελλάδα», αναφέρει.
Η κ. Αγγελή ασκεί κριτική στις πολιτικές που ακολουθούνται εδώ και χρόνια, επισημαίνοντας ότι «η οικογένεια δεν είναι φτώχεια, δεν είναι πρόνοια». Κάνει λόγο για άδικη αντιμετώπιση από το νομοθετικό πλαίσιο, καθώς, όπως εξηγεί, «το ελληνικό κράτος την αντιμετωπίζει με προνοιακές νομοθετήσεις. Πρέπει να μπούμε σε μια άλλη νοοτροπία, όπως συμβαίνει και στην υπόλοιπη Ευρώπη».
Η ίδια επικαλείται τη συνταγματική προστασία της πολυτεκνίας: «Το Σύνταγμα λέει ότι όλοι οι πολίτες είναι ίσοι απέναντι στον νόμο. Ωστόσο, υπάρχουν δύο κοινωνικές κατηγορίες που το Σύνταγμα, ο νομοθέτης, τις ξεχωρίζει. Στη μία υπεισέρχεται κανείς ακούσια και είναι η αναπηρία, ενώ στην άλλη εκούσια και είναι η πολυτεκνία. Εδώ, λοιπόν, έχουμε διαφορετική αντιμετώπιση και σε αυτόν τον άξονα».
Όπως υποστηρίζει, οι οικονομικές ενισχύσεις προς τις οικογένειες προορίζονται για να στηρίξουν την ανατροφή των παιδιών και πρέπει να αντιμετωπίζονται με αυτό το κριτήριο.
«Μπορεί να είναι ακατάσχετα και αφορολόγητα, αλλά λογίζονται σαν τεκμαρτό εισόδημα, δηλαδή χτίζουν “πόθεν έσχες”, με αποτέλεσμα να μας εξοστρακίζουν από οποιοδήποτε δικαίωμα την επόμενη χρονιά», αναφέρει, φέρνοντας ως παράδειγμα το επίδομα γέννησης.
«Αυτό δεν το παίρνει κάποιος για να βάλει τα λεφτά στην άκρη. Το παίρνει γιατί υπάρχει ανεπάρκεια στις κρατικές υποδομές για την κυοφορία και τη γέννηση των παιδιών. Οπότε, αυτά τα χρήματα ξοδεύονται. Δεν μπορεί την επόμενη χρονιά να αυξάνουν το πραγματικό εισόδημα και ο δικαιούχος να μην μπορεί να πάρει voucher για παιδικό σταθμό», τονίζει.
Προβλήματα εντοπίζει και στην πρόσβαση στο ειδικό τιμολόγιο ηλεκτρικού ρεύματος για τις πολύτεκνες οικογένειες. Όπως λέει, πέρα από τα εισοδηματικά κριτήρια, τίθεται και ζήτημα «πολυτελούς διαβίωσης».
«Ο πρώτος κόφτης είναι ο αιτών να μη διάγει πολυτελή βίο. Ως πολυτέλεια θεωρείται το όχημα άνω των 1.928 κυβικών, που εν προκειμένω είναι τα πολυθέσια οχήματα. Ναι, αλλά εμείς, ως πολύτεκνοι, δεν χωράμε σε άλλο αυτοκίνητο», επισημαίνει.
Η κ. Αγγελή αναφέρεται και στη συνυπηρέτηση, σημειώνοντας ότι γονείς με πολλά παιδιά αναγκάζονται να εργάζονται σε διαφορετικές πόλεις. Κάνει λόγο για αδιαφορία της Πολιτείας και υποστηρίζει ότι η αντιμετώπιση του δημογραφικού απαιτεί συνολική πολιτική, αντί για αποσπασματικά μέτρα.
Στο πλαίσιο αυτό, ζητά ένα υπουργείο Οικογένειας, στα πρότυπα της Γερμανίας. Αναφέρεται στη φον ντερ Λάιεν ως πρώτη υπουργό του συγκεκριμένου υπουργείου και σημειώνει ότι στη Γερμανία χορηγείται, μέχρι την ηλικία των 15 ετών, ένα χρηματικό ποσό για τα έξοδα της σχολικής εκπαίδευσης των παιδιών, ανεξαρτήτως του οικογενειακού εισοδήματος.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ KARFITSA
