Λίγες μέρες μετά την εισβολή της Ρωσίας στη χώρα του, ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντιμίρ Ζελένσκι, ανάρτησε στο κανάλι του στο Telegram, ένα βιντεοσκοπημένο μήνυμα από το κέντρο του Κιέβου, στο οποίο καλούσε τους πολίτες της χώρας να ενωθούν και να αντισταθούν στη ρωσική επίθεση.
Από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, η εφαρμογή ανταλλαγής μηνυμάτων που συνίδρυσαν οι εξόριστοι Ρώσοι δισεκατομμυριούχοι αδελφοί Πάβελ και Νικολάι Ντούροφ, έχει αναδειχθεί σε ζωτικής σημασίας εργαλείο για την τεκμηρίωση της ρωσικής εισβολής, με βίντεο και φωτογραφίες των Ουκρανών χρηστών που πιστοποιούν το μέγεθος της καταστροφής. Με το Facebook αποκλεισμένο και το Twitter περιορισμένο, είναι επίσης μία από τις τελευταίες εφαρμογές κοινωνικής δικτύωσης πλήρως προσβάσιμες στους χρήστες του διαδικτύου στη Ρωσία.
Το Telegram, το οποίο έχει περισσότερους από 550 εκατομμύρια μηνιαίους χρήστες παγκοσμίως, είναι ήδη η πιο δημοφιλής εφαρμογή ανταλλαγής μηνυμάτων στην Ουκρανία. Από την αρχή, έχει διαφημιστεί ως το προπύργιο της ελευθερίας του λόγου, ένα μήνυμα που έχει απήχηση στους χρήστες που ζουν σε χώρες με έντονη διαδικτυακή λογοκρισία. Έχει φιλοξενήσει ομάδες διαμαρτυρίας κάθε είδους, από την Extinction Rebellion μέχρι τους αντιεμβολιαστές, καθώς και εκστρατείες υπέρ της δημοκρατίας σε κράτη όπως το Χονγκ Κονγκ και το Ιράν.
Το Telegram απαγορεύτηκε στη Ρωσία το 2018, αφού ο Πάβελ Ντούροφ αρνήθηκε να δώσει στις αρχές πρόσβαση στα κρυπτογραφημένα δεδομένα των χρηστών του. Ωστόσο, η απαγόρευση, η οποία περιλάμβανε τον αποκλεισμό διευθύνσεων IP, ήταν εύκολο να παρακαμφθεί και η υπηρεσία συνέχισε να αναπτύσσεται. Η Ρωσία υποχώρησε και ήρε την απαγόρευση στα μέσα του 2020.
Η εφαρμογή υιοθετήθηκε ως κορυφαία πηγή ειδήσεων εκτός των κρατικά ελεγχόμενων μέσων ενημέρωσης και στον πόλεμο της Ουκρανίας έγινε μια 24ωρη ειδησεογραφική υπηρεσία για τους πολίτες, τους δημοσιογράφους και τον στρατό. Την 1η Μαρτίου ανακοινώθηκε η δημιουργία επίσημων καναλιών στην Telegram για τους επικεφαλής της κρατικής περιφερειακής διοίκησης. Οι Ουκρανοί μπορούν πλέον να εγγραφούν στην τοπική τους περιοχή ή περιοχές για να ακούνε ενημερώσεις απευθείας από τους αξιωματούχους.
Ο Άντρεα Ρεμπόρα, υποψήφιος διδάκτωρ κυβερνοασφάλειας στο King’s College του Λονδίνου, δήλωσε στην Guardian ότι η Ουκρανία αξιοποίησε αποτελεσματικά τις δυνατότητες της εφαρμογής και δημιούργησε μια βελτιωμένη δομή διάδοσης πληροφοριών μέσω συγκεκριμένων καναλιών για κάθε πόλη.
Η δύναμη του Telegram ως πλατφόρμα έναντι του WhatsApp ή του Signal είναι η υβριδική δομή της. Τα δημόσια ή ιδιωτικά κανάλια μπορούν να έχουν απεριόριστο αριθμό μελών, ενώ οι ομάδες επιτρέπουν έως και 200.000 μέλη. Το WhatsApp επιτρέπει μόνο ένα μέγιστο αριθμό 256 μελών, ενώ το Signal επιτρέπει 1.000 μέλη.
Ένα άλλο πλεονέκτημα είναι ότι το Telegram και το Signal είναι εφαρμογές ανοιχτού κώδικα, πράγμα που σημαίνει ότι αν προέκυπτε κάποιο πρόβλημα με την πλατφόρμα, «θα μπορούσε να επιδιορθωθεί από όλους τους ανθρώπους που την χρησιμοποιούν», δήλωσε στο inews ο Τζέικ Μουρ, σύμβουλος κυβερνοασφάλειας στην ESET.
