Κάνοντας ένα flashback μερικές δεκαετίες παλαιότερα στην περιοχή του Ευόσμου, στη Θεσσαλονίκη, διαπιστώνεται εύκολα πως δεν μοιάζει καθόλου με το σήμερα.
Μέσα από τις φωτογραφίες της σελίδας στο facebook, Παλιές Φωτογραφίες της Θεσσαλονίκης, είναι εύκολο με ένα crash test να δει κανείς πως ήταν παλιά και πως είναι σήμερα η περιοχή. Ο λογαριασμός @thesswest συνέλεξε από την σελίδα Παλιές Φωτογραφίες της Θεσσαλονίκης μερικές φωτογραφίες από όσες απαθανατίζουν την περιοχή κατά την διάρκεια των δεκαετιών 1950 και 1960.
Δείτε το βίντεο:
Ιστορικά στοιχεία
Η ύπαρξη οικισμού εντός των ορίων του σημερινού Δήμου Κορδελιού-Ευόσμου χρονολογείται ήδη από τις αρχές του 17ου αιώνα. Ο οικισμός αυτός, γνωστός με το όνομα Χαρμάνκιοϊ (τουρκ. Harman köy: χωριό με αλώνια, αλωνότοπος), ομώνυμος του εκτενούς οθωμανικού τσιφλικιού, βρισκόταν δίπλα στον οδικό άξονα που οδηγούσε προς τον κάμπο της Θεσσαλονίκης-Βιτωλίων (Μοναστηρίου). Κατοικούνταν αρχικά από λίγες οικογένειες γηγενών (32 οικίες στα τέλη του 18ου αι.). η άφιξη των προσφύγων αποτέλεσε τη σημαντικότερη τομή στην οικιστική «διαδρομή» του Χαρμάνκιοϊ. Επίσης, προκάλεσε για πρώτη φορά τη «διαίρεση» του τοπωνυμίου: α) Παλαιό Χαρμάνκιοϊ ήταν πλέον η περιοχή γύρω από τον ιστορικό ναό του Αγίου Αθανασίου, β) (Νέο ή Κάτω) Χαρμάνκιοϊ ονομάσθηκε η περιοχή (σημερινό Ελευθέριο) με τις σκηνές, τις παράγκες και τους γαλλικούς θαλάμους της Στρατιάς της Ανατολής (Armée d’ Orient)∙ από το Χαρμάνκιοϊ διήλθαν ή εγκαταστάθηκαν σ’ αυτό προσωρινά χιλιάδες -μόνιμα πολύ λιγότεροι- πρόσφυγες από όλη την Ανατολή: Ανατολική Θράκη, Ανατολική Ρωμυλία, Πόντο, Καρς, Καππαδοκία και Μ. Ασία, στο χρονικό διάστημα από το 1914 μέχρι και τα τέλη της δεκαετίας του 1920.
Στο Παλαιό Χαρμάνκιοϊ εγκαταστάθηκαν 266 προσφυγικές οικογένειες, από τις οποίες οι περισσότερες προέρχονταν από την ευρύτερη περιοχή της Σμύρνης και ιδιαίτερα από τον Κουκλουτζά, προάστιο και θέρετρο της Σμύρνης,∙ ακόμη 10 οικογένειες κατάγονταν από τον Πόντο και 2 από την Ανατολική Θράκη. Μόλις τέσσερα χρόνια μετά την προσφυγική εγκατάσταση ο οικισμός μετονομάσθηκε Νέος Κουκλουτζάς (1926), σε ανάμνηση της γενέτειρας της πλειοψηφίας των προσφύγων.
Από τη δεκαετία του 1950, με το κύμα εσωτερικής μετανάστευσης στις μεγάλες πόλεις της χώρας μας, οι γεωργοκτηνοτροφικοί οικισμοί των κοινοτήτων Ευόσμου και Ελευθερίου γνώρισαν μια άνευ προηγουμένου πληθυσμιακή έκρηξη, αφού γύρω από αυτούς εγκαταστάθηκαν σταδιακά εκατοντάδες οικογένειες, κυρίως από τη Β. Ελλάδα. Την κοινότητα Ελευθερίου επέλεξαν επίσης για μόνιμη διαμονή περίπου 3.500 Σαρακατσάνοι από τα Σκόπια (1962-1968)∙ σήμερα ο αριθμός τους στο Δήμο -ο μεγαλύτερος πανελλαδικά- φθάνει πιθανά τις 6.000.
