Το κράτος θέλει να τραβήξει την πρίζα, αλλά τα παιδιά έχουν ήδη power bank
Γράφει ο Δημήτρης Δραγώγιας
Μπορεί ένα κράτος να απαγορεύσει στα παιδιά να μπαίνουν στα social media πριν τα 16; Στα χαρτιά, ναι. Στην πραγματικότητα, καλή τύχη να πείσεις ένα δεκατριάχρονο που ξέρει να ξεκλειδώνει iPhone πιο γρήγορα απ’ όσο εσύ βρίσκεις τα κλειδιά του αυτοκινήτου.
Η Ελλάδα ανακοίνωσε ότι το σκέφτεται σοβαρά. Κι εδώ κάπου μπαίνει η παλιά μας αδυναμία: να νομοθετούμε για το… διαδίκτυο όπως νομοθετούμε για το κάπνισμα σε μπαρ. Απαγορεύεται – εκτός αν θέλεις, αν ξέρεις κάποιον, αν δεν σε δει ο σερβιτόρος.
Ναι, το κράτος μπορεί να βγάλει πλατφόρμα, gov.gr, parco.gr, σε λίγο και πάσο.gr. Μπορεί να ζητήσει από τους γονείς να βάζουν κωδικούς, fingerprint, iris scan, DNA test. Όμως το παιδί θα έχει ήδη φτιάξει λογαριασμό «Μάριος2009» στο Instagram και θα ανεβάζει story από το διάλειμμα. Η τεχνολογία πάντα ένα βήμα μπροστά, η πολιτεία πάντα ένα παπούτσι λασπωμένο πίσω.
Το ερώτημα δεν είναι αν μπορεί το κράτος να περιορίσει τη χρήση. Είναι αν θέλουμε να ζήσουμε σε μια κοινωνία όπου η απαγόρευση αντικαθιστά την εκπαίδευση, και το firewall αντικαθιστά τον διάλογο στο τραπέζι. Γιατί, spoiler alert, το παιδί που θα του κόψεις το TikTok θα βρει το Discord. Και μετά το AI chatbot. Και μετά τον ψηφιακό του φίλο που δεν κοιμάται ποτέ.
Το αστείο; Οι ίδιες εταιρείες που μας λένε ότι δεν ξέρουν ποιανού είναι ο λογαριασμός, ξέρουν καλύτερα από τον ίδιο τον έφηβο πότε ξύπνησε, τι ώρα βαρέθηκε και σε ποια φάση του ύπνου του έκανε scroll. Άρα ναι, το κράτος μπορεί να πιέσει, μπορεί να βάλει κανόνες. Αρκεί να τολμήσει να κοντράρει τις πλατφόρμες που έχουν περισσότερη ισχύ από ένα μεσαίο υπουργείο.
Δεν μεγαλώνουμε παιδιά για να τους κόψουμε το ίντερνετ. Τα μεγαλώνουμε για να μάθουν να το χρησιμοποιούν χωρίς να τους καταπίνει. Αν το κράτος θέλει πραγματικά να προστατεύσει, ας δώσει εργαλεία: ψηφιακή παιδεία, κριτική σκέψη, εκπαιδευτικούς που να ξέρουν τι είναι το trend πριν γίνει trend.
Γιατί, αν κάτι μας θυμίζει αυτή η κουβέντα, είναι πως η κοινωνία μας έχει φτάσει στην εφηβεία της. Και όπως κάθε έφηβος, πρέπει κάποτε να μάθει ότι το «όχι» χωρίς εξήγηση δεν είναι προστασία. Είναι απλώς ένας ακόμη κανόνας που όλοι θα σπάσουν.
Και τότε, ίσως, το πιο επαναστατικό πράγμα που θα κάνει ένα δεκαπεντάχρονο δεν θα είναι να ανοίξει fake account στο Instagram, αλλά να βάλει το κινητό στο συρτάρι και να βγει για καφέ. Κι εκεί, το κράτος, αμήχανο και γονεϊκό, θα χαμογελάσει περήφανο.
