Η πιο ανθρώπινη γιορτή για όσους έμαθαν να ξανασηκώνονται
ΓΡΑΦΕΙ Ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΔΡΑΓΩΓΙΑΣ
Υπάρχουν γιορτές που τις περιμένεις και γιορτές που σε περιμένουν. Το Πάσχα, όσο μεγαλώνω, ανήκει όλο και περισσότερο στη δεύτερη κατηγορία. Έρχεται να σε βρει εκεί που είσαι: λίγο πιο κουρασμένος, λίγο πιο σοφός, λίγο πιο μόνος, λίγο πιο αληθινός.
Όταν ήμασταν παιδιά, το Πάσχα ήταν σχεδόν σκηνοθετημένο για να μας μαγέψει. Η λαμπάδα, τα καινούργια παπούτσια, το “Χριστός Ανέστη”, η μυρωδιά της νύχτας, οι καμπάνες, τα κόκκινα αυγά, το οικογενειακό τραπέζι που έμοιαζε με μικρή εθνική συμφιλίωση πριν ξαναρχίσουν οι γνωστές ελληνικές διαφωνίες για τα πάντα. Τότε το Πάσχα ήταν χαρά. Καθαρή, απλή, σχεδόν αφελής.
Μεγαλώνοντας, όμως, καταλαβαίνεις πως το Πάσχα είναι κάτι παραπάνω. Είναι μέτρο ζωής. Είναι μια σιωπηλή υπενθύμιση ότι τίποτα σπουδαίο δεν κατακτιέται χωρίς δοκιμασία. Ότι πριν από κάθε φως, προηγείται ένα σκοτάδι που πρέπει να το περάσεις όρθιος. Ότι πριν από κάθε ανάσταση, υπάρχει μια μικρή ή μεγάλη σταύρωση που δεν ανακοινώνεται, δεν χειροκροτείται και δεν φωτογραφίζεται.
Το Πάσχα της ζωής μου δεν είναι πια μόνο οι παιδικές μου αναμνήσεις. Είναι και οι απουσίες. Οι άνθρωποι που κάποτε κάθονταν στο τραπέζι και τώρα υπάρχουν μόνο στις παύσεις της κουβέντας. Είναι οι λέξεις που δεν είπαμε έγκαιρα, οι συγγνώμες που καθυστέρησαν, οι αγάπες που θεωρήσαμε δεδομένες, λες και οι άνθρωποι είναι μόνιμοι, ενώ στην πραγματικότητα είναι όλοι περαστικοί με βαθύ αποτύπωμα.
Κι όμως, αυτή ακριβώς είναι η μεγάλη αλήθεια του Πάσχα. Δεν σου υπόσχεται μια ζωή χωρίς πόνο. Δεν σου λέει ότι όλα θα διορθωθούν μαγικά, ούτε ότι οι πληγές δεν αφήνουν σημάδια. Σου λέει κάτι δυσκολότερο και ίσως σπουδαιότερο: ότι μπορείς να συνεχίσεις. Ότι ο άνθρωπος έχει μέσα του μια απίστευτη, σχεδόν εξοργιστική ικανότητα να ξανασηκώνεται, ακόμη κι όταν όλα δείχνουν πως δεν έχει άλλο απόθεμα.
Και βέβαια, επειδή είμαστε Έλληνες, δεν λείπει ποτέ και το στοιχείο της γλυκιάς μας γελοιότητας. Από τη βαθιά κατάνυξη της Μεγάλης Εβδομάδας, περνάμε με ιλιγγιώδη ταχύτητα στο ποιος θα πάρει την καλύτερη πέτσα, ποιος έψησε σωστά το αρνί και ποια θεία αποφάσισε, για δέκατο πέμπτο συνεχόμενο Πάσχα, να σε ρωτήσει γιατί δεν παντρεύτηκες ακόμη. Αυτό δεν μειώνει τη γιορτή. Την κάνει πιο ανθρώπινη. Γιατί το Πάσχα, όπως και η ζωή, δεν είναι μόνο δάκρυ. Είναι και μια παράξενη συγκατοίκηση του ιερού με το αστείο.
Αν με ρωτούσε κανείς σήμερα τι είναι για μένα το Πάσχα, θα έλεγα πως είναι η πιο βαθιά άσκηση μνήμης και αξιοπρέπειας. Είναι η στιγμή που κοιτάζεις τη ζωή σου λίγο πιο καθαρά και αναρωτιέσαι: έγινα πιο σκληρός απ’ όσο έπρεπε; Αγάπησα αρκετά; Συγχώρεσα; Ζήτησα συγγνώμη; Κράτησα μέσα μου λίγο φως ή παραδόθηκα ολόκληρος στη φθορά;
Και τότε καταλαβαίνεις πως το Πάσχα δεν είναι απλώς μια γιορτή. Είναι η πιο όμορφη υπόσχεση που δόθηκε ποτέ στον άνθρωπο: ότι κανένα σκοτάδι δεν είναι οριστικό, καμία πτώση αμετάκλητη, καμία απώλεια πιο δυνατή από την αγάπη, κανένας τάφος πιο βαθύς από την ελπίδα.
Αυτό είναι το Πάσχα της ζωής μου.
Η στιγμή που ο άνθρωπος θυμάται πως δεν γεννήθηκε για να σέρνεται μέσα στον φόβο του, αλλά για να σηκώνεται. Να αγαπά. Να συγχωρεί. Να αντέχει. Να ξαναρχίζει.
Να γίνεται, έστω και για μια στιγμή, μεγαλύτερος από τον πόνο του.
Και ίσως, τελικά, αυτό να είναι το αληθινό Χριστός Ανέστη:
η ιερή, ακατάλυτη, σχεδόν αδιανόητη νίκη του φωτός μέσα μας.
Η ώρα που η ψυχή, αφού πέρασε όλη τη νύχτα του κόσμου, βρίσκει ξανά τη δύναμη να σταθεί όρθια, ντυμένη όχι με βεβαιότητες, αλλά με ελπίδα.
Και βγαίνει μπροστά, λαμπερή και αήττητη…
Σα να μπορεί, πράγματι, να νικήσει τον θάνατο.
