Δώδεκα ημέρες μετά τους φονικούς σεισμούς στη Βενεζουέλα, οι έρευνες στα ερείπια συνεχίζονται, ενώ χιλιάδες άνθρωποι εξακολουθούν να αγνοούνται.
Για τον Ραούλ Αλβαράδο, η έρευνα δεν τέλειωσε.
Η μητέρα του, ο πατέρας του κι η μεγάλη αδελφή του παραμένουν στα συντρίμμια της 16ώροφης πολυκατοικίας ΕΛΕ 26 («έργο λαϊκής εξουσίας») στην Καραβαγιέδα, μια από τις περιοχές που χτυπήθηκαν πιο σκληρά όταν έγινε ο διπλός σεισμός 7,2 και 7,5 σεισμών, με τις δυο δονήσεις να σημειώνονται 39 δευτερόλεπτα η μια μετά την άλλη.
Το διαμέρισμά τους στον τρίτο όροφο βρίσκεται πλέον στο επίπεδο των ματιών του, κονιορτοποιημένο, κάτω από παραμορφωμένους όγκους μπετόν.
Ο ακόμη προσωρινός επίσημος απολογισμός των θυμάτων της καταστροφής κάνει λόγο για πάνω από 3.500 νεκρούς, ενώ δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι συνεχίζουν να αγνοούνται.
Δώδεκα ημέρες μετά, για πολλές οικογένειες, όπως αυτή του Ραούλ, οι έρευνες ακόμη συνεχίζονται, αν και μοναδική ελπίδα πλέον είναι να ανασυρθούν τα πτώματα των δικών τους.
Μηχανήματα απομάκρυναν ήδη κάποια κομμάτια των ΕΛΕ, με το έδαφος να σείεται καθώς εθελοντές και οικογένειες προσπαθούσαν να απομακρύνουν συντρίμμια, με τα χέρια.
Την τελευταία φορά που είδε ο Ραούλ Αλβαράδο τους δικούς του, από παρακείμενο διαμέρισμα, «ήταν μαζί οι τρεις τους, αγκαλιασμένοι», μετά τον πρώτο σεισμό.
Ο δεύτερος, ακόμη ισχυρότερος, προκάλεσε την κατάρρευση της πολυκατοικίας.
Το κτίριο «ήταν γεμάτο κόσμο. Ο γείτονάς μου είχε πέντε μικρά παιδιά — είναι όλοι τους εκεί κάτω», λέει πικρά ο κ. Αλβαράδο, 31 ετών.
Ανάμεσα στα συντρίμμια διακρίνονται φούρνος μικροκυμάτων, στρώματα, τενεκεδάκια μπίρας…
Σε μικρή απόσταση, μεγάλος εκσκαφέας κατεδάφιζε με δύναμη και κρότο τα απομεινάρια άλλου κτιρίου που κατέρρευσε.
Πόσοι;
Ο ΟΗΕ εκτίμησε πως ως και 50.000 άνθρωποι αγνοούνται μετά την καταστροφή, μια από τις χειρότερες που έχει γνωρίσει η Λατινική Αμερική. Η υπηρεσιακή κυβέρνηση αρνείται να κάνει υποθέσεις για τον αριθμό των αγνοουμένων.
Το συγκρότημα ΕΛΕ ήταν ανάμεσα στα περίπου 200 ακίνητα που καταστράφηκαν.
Κάποιες από τις πολυκατοικίες υπέστησαν ζημιές στις προσόψεις μόνο, όμως άλλες κατέρρευσαν, κάποιες η μια πάνω στην άλλη. Από ορισμένες, δεν απομένουν παρά βουνά από συντρίμμια.
Δεκάδες οικογένειες αγνοουμένων ψάχνουν ακόμη πάνω στους όγκους όπου έστεκαν άλλοτε τα διαμερίσματα των δικών τους.
Εθελοντές και πυροσβέστες σκάβουν, διανοίγουν μικρές αυτοσχέδιες σήραγγες ανάμεσα στους όγκους μπετόν για να φτάσουν σε χαμηλότερα διαμερίσματα. Ορισμένοι χρησιμοποιούν τρυπάνια τροφοδοτούμενα από γεννήτριες. Άλλοι παρακολουθούν, καθισμένοι σε πρόχειρα καταλύματα.
Σε μια τρύπα, διακρίνεται η μορφή πτώματος κοριτσιού παγιδευμένου στα συντρίμμια. Είναι καλυμμένο από σκόνη, ασβέστη, άλλα υλικά.
Ο Άλνι Πατσέκο, εθελοντής που επιχειρεί σε μια από τις αυτοσχέδιες σήραγγες, λέει πως συμμετείχε στην ανάσυρση 12 πτωμάτων ανθρώπων που παγιδεύτηκαν. «Σήμερα ελπίζουμε να βγάλουμε τον πρώτο μας ζωντανό», προσθέτει, παρότι –το ξέρει– οι πιθανότητες να βρεθούν επιζήσαντες πλέον έχουν ουσιαστικά εκμηδενιστεί.
Μετά τους σεισμούς, άρχισαν να καταρτίζονται κατάλογοι σε ιστότοπους για να μπορέσουν να βρεθούν αγνοούμενοι. Ένας από αυτούς –υπό τον τίτλο «Αγνοούμενοι του σεισμού στη Βενεζουέλα»– περιέχει πάνω από 31.400 ονόματα. Άλλος, με τίτλο «Η Βενεζουέλα σε ψάχνει», καταγράφει 18.200 αγνοούμενους και περιέχει επίσης 25.000 ονόματα ανθρώπων που εντοπίστηκαν. Ζωντανοί. Ή νεκροί.
Ο πολύ υψηλός αριθμός των ανθρώπων που αναφέρεται πως αγνοούνται στις ψηφιακές πλατφόρμες είναι «αξιόπιστος», κι αυτό είναι «τρομακτικό», σημείωσε μιλώντας στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Γενς Λέρκε, αναπληρωτής εκπρόσωπος του Γραφείου Συντονισμού Ανθρωπιστικών Υποθέσεων (OCHA) του ΟΗΕ.
«Αυτό δεν σημαίνει πως βρίσκονται όλοι κάτω από τα συντρίμμια», όμως αντανακλά «το εύρος» της καταστροφής και «της απελπισίας με την οποία είναι αντιμέτωπες οι οικογένειες», πρόσθεσε.
Ο πρόεδρος του κοινοβουλίου Χόρχε Ροδρίγκες ανέφερε πως χάρη σε εικόνες από drones, καταλόγους και μαρτυρίες οικογενειών, στην πόλη Λα Γουάιρα τη στιγμή της καταστροφής είναι γνωστό πως βρίσκονταν κάπου 30.000 άνθρωποι. Κάπου 19.800 από αυτούς μπόρεσαν να σωθούν με ίδια μέσα ή διασώθηκαν, πρόσθεσε.
«Τηγανίτες»
Για τον καθηγητή Κάτσου Γκόντα, του τμήματος γεωεπιστημών στο Western University του Καναδά, ο συνδυασμός της διπλής πολύ ισχυρής δόνησης, εξαιρετικά ασυνήθιστης, και της δυνητικής ευαλωτότητας κτιρίων που έχουν κατασκευαστεί από οπλισμένο σκυρόδεμα ενδέχεται να διαδραμάρισε ρόλο στον βαρύ απολογισμό.
Ο πρώτος σεισμός προκάλεσε ζημιές ή εξασθένισε τις κολόνες σε πολλά κτίσματα και ο δεύτερος, λιγότερο από ένα λεπτό αργότερα, προκάλεσε διαδοχικές καταρρεύσεις ορόφων, από τις οποίες οι ένοικοι κτιρίων ήταν αδύνατο να σωθούν, εξήγησε.
Οι ζημιές μεγιστοποιήθηκαν. Και «όταν καταρρέουν κτίρια από μπετόν αρμέ, προκαλούν συχνά πελώριους όγκους συντριμμιών όπου είναι εξαιρετικά δύσκολο και επικίνδυνο να ψάχνει κανείς», τόνισε ο καθηγητής Γκόντα στο AFP.
«Σε ορισμένες περιπτώσεις αλλεπάλληλες καταρρεύσεις, τύπου ‘σωρού από τηγανίτες’, μπορεί να παγιδεύσουν ενοίκους σε συμπιεσμένες στρώσεις συντριμμιών» ορόφων και πατωμάτων, κάνοντας τις επιχειρήσεις διάσωσης και τις αναγνωρίσεις των θυμάτων σχεδόν αδύνατες, επέμεινε.
Η Ντανιέλα Άλβαρες, που ψάχνει την αδελφή, τις ανιψιές και τον κουνιάδο της σε μια από τις πολυκατοικίες που κατέρρευσαν, φοβάται ότι ο χώρος θα ισοπεδωθεί και τα συντρίμμια θα απομακρυνθούν χωρίς να έχουν ανασυρθεί τα θύματα. «Πώς μπορούν να σκέφτονται να τα κατεδαφίσουν όλα χωρίς να ξέρουν αν βρίσκεται ακόμα κόσμος από κάτω; Οι οικογένειές μας θα βγουν κομματάκια», ξεσπά.
Μπροστά στα συντρίμμια του ΕΛΕ 27, ο Κλεμέντε Κανισάλες ελπίζει ακόμα πως θα βρεθούν τα πτώματα του γιου και του εγγονιού του. «Χάθηκαν πολλές ζωές εδώ… Πόσοι άνθρωποι βρίσκονται ακόμη εκεί μέσα; Δεν ξέρουμε».
