Η μητέρα στέκεται με το καρότσι μπροστά στη ράμπα. Επάνω στη ράμπα βρίσκεται παρκαρισμένο ένα αυτοκίνητο. Δίπλα στο αυτοκίνητο ένας κάδος. Μπροστά στον κάδο ένα μηχανάκι. Και γύρω από όλα αυτά, το μεγαλείο της τοπικής αυτοδιοίκησης, της κεντρικής διοίκησης και της ελληνικής εφευρετικότητας.
Του Δημήτρη Δραγώγια
Η γυναίκα κοιτάζει δεξιά, κοιτάζει αριστερά και τελικά κατεβάζει το καρότσι στον δρόμο. Για λίγα δευτερόλεπτα κινείται ανάμεσα στα αυτοκίνητα, επειδή η πόλη αποφάσισε ότι η επιβίωση του πεζού είναι προσωπική του υπόθεση.
Ποιος ευθύνεται;
Η Δημοτική Αστυνομία για το παράνομο παρκάρισμα; Η Τροχαία για την κυκλοφορία; Ο δήμος για τη ράμπα; Κάποια υπηρεσία για τον κάδο; Ο ιδιοκτήτης του αυτοκινήτου; Ο οδηγός του δικύκλου; Ή μήπως όλοι μαζί, άρα κανείς;
Καλώς ήρθατε στη Θεσσαλονίκη, την πόλη όπου κάθε πρόβλημα έχει πολλούς συναρμόδιους και κανέναν αρμόδιο.
Για να λυθεί κάτι εδώ, χρειάζεται πρώτα να εξακριβωθεί σε ποιον ανήκει. Ο δρόμος μπορεί να ανήκει στον δήμο, αλλά ο φωτισμός σε άλλον φορέα. Το έργο μπορεί να εκτελείται από το υπουργείο, όμως οι κυκλοφοριακές ρυθμίσεις να αφορούν την Περιφέρεια. Το πεζοδρόμιο είναι δημοτικό, αλλά από κάτω περνούν δίκτυα οργανισμών, οι οποίοι ενίοτε το ανοίγουν, το κλείνουν και το παραδίδουν σε μια κατάσταση που θυμίζει αρχαιολογική ανασκαφή χωρίς αρχαιολόγους.
Αν πέσεις σε λακκούβα, δεν πρέπει να θυμώσεις αλλά να θαυμάσεις τη διοικητική της πολυπλοκότητα.
Στη Θεσσαλονίκη έχουμε «έργα αρμοδιότητας». Τα προβλήματα είναι «ζητήματα συναρμοδιότητας». Και δεν έχουμε καθυστερήσεις αλλά «διαδικασίες που βρίσκονται σε εξέλιξη».
Η φράση αυτή είναι το πολυεργαλείο της διοίκησης. Μπορεί να σημαίνει ότι συντάσσεται μελέτη, ότι αναζητείται χρηματοδότηση, ότι εξετάζεται ένσταση ή ότι ο φάκελος βρίσκεται κάτω από τρεις άλλους φακέλους και κανείς δεν θυμάται ποιος τον άφησε εκεί.
Το αποτέλεσμα είναι μια πόλη που διοικείται συχνά σαν να αποτελείται από ξένα μεταξύ τους οικόπεδα. Ο ένας φορέας σκάβει, ο άλλος ασφαλτοστρώνει, ο τρίτος ξανασκάβει και ο πολίτης παρακολουθεί το έργο από την αρχή, σαν τηλεοπτική σειρά που ανανεώνεται διαρκώς επειδή κανείς δεν τόλμησε να γράψει το τελευταίο επεισόδιο.
Και όταν έρχεται η ώρα των ευθυνών, αρχίζει η μεγάλη σκυταλοδρομία.
Ο δήμος δείχνει την Περιφέρεια. Η Περιφέρεια το υπουργείο. Το υπουργείο τον ανάδοχο. Ο ανάδοχος τις τεχνικές δυσκολίες. Οι τεχνικές δυσκολίες τις καιρικές συνθήκες. Και ο καιρός, μην έχοντας γραφείο Τύπου, παραμένει ο μόνος που δεν εκδίδει ανακοίνωση.
Το πρόβλημα της Θεσσαλονίκης δεν είναι μόνο ότι έχει πολλούς φορείς, αλλά ότι σπανίως υπάρχει ένας άνθρωπος ή ένας θεσμός που να λέει: «Αυτό είναι δικό μου. Θα το λύσω και θα λογοδοτήσω».
Γιατί η αρμοδιότητα χωρίς λογοδοσία είναι απλώς μια θέση στον οργανισμό. Και η συναρμοδιότητα, όταν χρησιμοποιείται ως άλλοθι, γίνεται ο κομψότερος τρόπος να μην ευθύνεται κανείς για τίποτε.
Η μητέρα, στο μεταξύ, έχει περάσει απέναντι. Δεν γνωρίζει ποιος είναι αρμόδιος. Γνωρίζει μόνο ότι αναγκάστηκε να κατεβάσει το παιδί της στον δρόμο.
Κι αυτό, σε μια κανονική πόλη, θα έπρεπε να είναι αρκετό για να ντραπούν πολλοί.
Στη δική μας, πιθανότατα θα συγκροτηθεί επιτροπή.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ KARFITSA
