Με πολιτικές αντιπαραθέσεις, αιχμηρές τοποθετήσεις, χαμόγελα, απρόοπτα και έντονο εκλογικό ενδιαφέρον άνοιξε την Πέμπτη 5 Νοεμβρίου στην Καλαμάτα το ετήσιο τακτικό συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ).
Η πρώτη ημέρα είχε όλα τα χαρακτηριστικά μιας μεγάλης πολιτικής συνάντησης. Από τη μία, οι δήμαρχοι και οι αιρετοί της χώρας έθεσαν στο τραπέζι τα οικονομικά προβλήματα της Αυτοδιοίκησης, ζητώντας περισσότερους πόρους και μεγαλύτερη δυνατότητα παρέμβασης. Από την άλλη, η παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη έδωσε ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα στη διοργάνωση.
Η συνεδριακή αίθουσα ήταν κατάμεστη, με τους εκπροσώπους της Αυτοδιοίκησης να παρακολουθούν τις κυβερνητικές ανακοινώσεις, αλλά και τις παρεμβάσεις των επικεφαλής των αυτοδιοικητικών παρατάξεων.
Το ενδιαφέρον, ωστόσο, δεν περιορίστηκε στις επίσημες ομιλίες. Οι χειραψίες, οι δημόσιες αιχμές και οι στιγμές χαλάρωσης δημιούργησαν ένα ιδιαίτερα ζωντανό παρασκήνιο, σε μια περίοδο κατά την οποία η πολιτική συζήτηση επηρεάζεται ολοένα περισσότερο από την προοπτική των εθνικών εκλογών του 2027.
Η απρόσμενη άφιξη Μητσοτάκη και η διακοπή της ομιλίας
Μία από τις χαρακτηριστικότερες στιγμές της πρώτης ημέρας σημειώθηκε όταν ο Κυριάκος Μητσοτάκης έφτασε στον χώρο του συνεδρίου νωρίτερα από την αναμενόμενη ώρα.
Ο πρωθυπουργός είχε ολοκληρώσει την περιοδεία του στη Μεσσηνία και η άφιξή του συνέπεσε με την ομιλία του προέδρου της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Κεντρικής Μακεδονίας, Ιγνάτιου Καϊτεζίδη.
Η είσοδός του προκάλεσε προσωρινή διακοπή της διαδικασίας, με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να ζητά συγγνώμη από τον ομιλητή.
Ο Ιγνάτιος Καϊτεζίδης απάντησε με τη φράση «Αλίμονο, τιμή μου και χαρά μου», σε μια στιγμή που προκάλεσε χαμόγελα στην αίθουσα.
Η παρουσία του πρωθυπουργού συνοδεύτηκε από θερμό χειροκρότημα των συνέδρων, ενώ ακολούθησαν οι καθιερωμένοι χαιρετισμοί προς τα μέλη της διοίκησης της ΚΕΔΕ.
Το αστείο του πρωθυπουργού για το ύψος του Κυρίζογλου
Το κλίμα έγινε ακόμη πιο χαλαρό κατά τη συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον πρόεδρο της ΚΕΔΕ, Λάζαρο Κυρίζογλου.
Ο πρωθυπουργός χαιρέτισε προσωπικά τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, ενώ δεν έλειψαν τα πειράγματα και οι χιουμοριστικές αναφορές.
Σε μια χαρακτηριστική στιγμή, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αστειεύτηκε για το ύψος του προέδρου της ΚΕΔΕ, λέγοντας στους παρευρισκομένους:
«Αν σας φάνηκε πιο ψηλός, είναι γιατί έχει… σκαλοπατάκι».
Ο Λάζαρος Κυρίζογλου αντιμετώπισε το σχόλιο με γέλιο, ενώ η συγκεκριμένη ατάκα αποτέλεσε ένα από τα ευχάριστα στιγμιότυπα της ημέρας.
Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ προσέφερε επίσης στον πρωθυπουργό ένα συμβολικό δώρο: αντίγραφο του πρώτου νόμου περί συστάσεως Δήμων.
Η επιλογή του δώρου είχε ιδιαίτερο θεσμικό συμβολισμό, καθώς παρέπεμπε στις ιστορικές ρίζες της ελληνικής Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Από τη θερμή χειραψία στην πολιτική σύγκρουση με τον Δούκα
Αν οι πρώτες στιγμές χαρακτηρίστηκαν από χαμόγελα και ευγένειες, η συνέχεια περιλάμβανε και έντονες πολιτικές αιχμές.
Πριν από την έναρξη των εργασιών, ο Λάζαρος Κυρίζογλου χαιρέτισε θερμά τον δήμαρχο Αθηναίων και επικεφαλής αυτοδιοικητικής παράταξης, Χάρη Δούκα.
Η θεσμική ευγένεια της συνάντησης δεν εμπόδισε, ωστόσο, την πολιτική αντιπαράθεση που ακολούθησε από το βήμα του συνεδρίου.
Ο Χάρης Δούκας άσκησε κριτική τόσο στη διοίκηση της ΚΕΔΕ όσο και στην κυβέρνηση, εστιάζοντας κυρίως στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται τα αιτήματα των δήμων.
Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίστηκε απέναντι στις αναφορές του πρωθυπουργού για τη δυνατότητα ικανοποίησης των οικονομικών διεκδικήσεων της Αυτοδιοίκησης.
«Ο πρωθυπουργός βρήκε δίκαια πολλά από τα αιτήματά μας και είπε ότι θα τα εξετάσει όταν ωριμάσουν οι συνθήκες», ανέφερε ο δήμαρχος Αθηναίων.
Στη συνέχεια, με εμφανώς ειρωνική διάθεση, πρόσθεσε:
«Μας είπε και πότε θα γίνει αυτό: Όταν ηρεμήσουν οι αγορές και αποκατασταθεί η παγκόσμια ειρήνη… Καλή μας τύχη».
Η τοποθέτηση του Χάρη Δούκα ανέδειξε τις διαφορετικές προσεγγίσεις που υπάρχουν στο εσωτερικό της Αυτοδιοίκησης σχετικά με τις κυβερνητικές δεσμεύσεις και την επάρκεια της χρηματοδότησης των δήμων.
Στο επίκεντρο τα οικονομικά των δήμων
Πίσω από τις πολιτικές αντιπαραθέσεις βρίσκεται ένα ουσιαστικό ζήτημα που απασχολεί το σύνολο σχεδόν των δημοτικών αρχών: η οικονομική δυνατότητα των δήμων να ανταποκριθούν στις αυξημένες υποχρεώσεις τους.
Η διοίκηση της ΚΕΔΕ έχει θέσει ως βασικές προτεραιότητες την ενίσχυση των κρατικών χρηματοδοτήσεων, την αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους, την κάλυψη των ελλείψεων προσωπικού και την ενίσχυση της οικονομικής αυτοτέλειας της Αυτοδιοίκησης.
Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ, Λάζαρος Κυρίζογλου, έχει περιγράψει την κατάσταση ως ιδιαίτερα πιεστική, υπογραμμίζοντας ότι οι δήμοι δεν ζητούν προνομιακή μεταχείριση, αλλά τους αναγκαίους πόρους για να λειτουργήσουν αποτελεσματικά.
Από την πλευρά της κυβέρνησης, ο Κυριάκος Μητσοτάκης παρουσίασε παρεμβάσεις οικονομικής στήριξης των δήμων, ενώ αναφέρθηκε και στο ζήτημα του ενεργειακού κόστους.
Η συζήτηση επεκτείνεται στον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης και στην ανάγκη σαφέστερης κατανομής αρμοδιοτήτων μεταξύ κεντρικού κράτους και δήμων.
Συγκίνηση στις βραβεύσεις Μπένου και Δράκου
Πέρα από τις πολιτικές αντιπαραθέσεις, το συνέδριο περιλάμβανε και δύο τιμητικές βραβεύσεις προσωπικοτήτων με μακρά προσφορά στον χώρο της Αυτοδιοίκησης.
Ο Λάζαρος Κυρίζογλου τίμησε τον Σταύρο Μπένο, πρώην δήμαρχο Καλαμάτας και πρώην υπουργό, αναγνωρίζοντας τη συμβολή του στην ανασυγκρότηση της πόλης μετά τον καταστροφικό σεισμό του 1986.
Η παρουσία του Σταύρου Μπένου είχε ιδιαίτερο συμβολισμό, καθώς το συνέδριο πραγματοποιείται στην Καλαμάτα, μια πόλη με την οποία έχει συνδέσει σημαντικό μέρος της δημόσιας διαδρομής του.
Τιμήθηκε επίσης ο Δημήτρης Δράκος, πρώην νομάρχης Μεσσηνίας και τελευταίος πρόεδρος της Ένωσης Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων Ελλάδας.
Η βράβευσή του αποτέλεσε αναγνώριση της πολυετούς προσφοράς του στους θεσμούς της Αυτοδιοίκησης.
Οι δύο βραβεύσεις έδωσαν μια διαφορετική διάσταση στις εργασίες, υπενθυμίζοντας ότι πέρα από τις σημερινές διεκδικήσεις, ο θεσμός της Τοπικής Αυτοδιοίκησης διαθέτει μια μακρά ιστορία διοικητικών αλλαγών και σημαντικών παρεμβάσεων στις τοπικές κοινωνίες.
Έντονο πολιτικό ενδιαφέρον με φόντο το 2027
Η παρουσία του πρωθυπουργού και οι τοποθετήσεις των αυτοδιοικητικών στελεχών προσέδωσαν στο συνέδριο ιδιαίτερο πολιτικό χαρακτήρα.
Το γεγονός ότι οι επόμενες εθνικές εκλογές αναμένονται το 2027 καθιστά τις σχέσεις κυβέρνησης και Αυτοδιοίκησης αντικείμενο αυξημένου ενδιαφέροντος.
Οι δήμοι διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην καθημερινότητα των πολιτών, καθώς διαχειρίζονται ζητήματα υποδομών, καθαριότητας, κοινωνικής πολιτικής, πολιτικής προστασίας και τοπικής ανάπτυξης.
Για τον λόγο αυτό, οι κυβερνητικές εξαγγελίες και οι διεκδικήσεις των αιρετών αποκτούν βαρύτητα που υπερβαίνει τα στενά όρια της αυτοδιοικητικής συζήτησης.
Η πρώτη ημέρα του συνεδρίου έδειξε ότι, παρά την κοινή αναγνώριση της ανάγκης ενίσχυσης των δήμων, εξακολουθούν να υπάρχουν ουσιαστικές διαφωνίες για το ύψος των πόρων, τις προτεραιότητες και το χρονοδιάγραμμα των παρεμβάσεων.
Συνεχίζονται οι εργασίες μέχρι το Σάββατο
Το ετήσιο συνέδριο της ΚΕΔΕ συνεχίζεται την Παρασκευή 6 Νοεμβρίου με θεματικές συνεδρίες για την οικονομική αυτοτέλεια των δήμων, την ενέργεια, το περιβάλλον, την ψηφιακή διακυβέρνηση, την κοινωνική πολιτική, την πολιτική προστασία και την Εκπαίδευση.
Οι εργασίες αναμένεται να ολοκληρωθούν το Σάββατο 7 Νοεμβρίου, με τις τοποθετήσεις των συνέδρων, την έγκριση του οικονομικού απολογισμού και την έκδοση του τελικού ψηφίσματος.
Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις αποφάσεις που θα αποτυπώσουν τις συλλογικές διεκδικήσεις της Αυτοδιοίκησης απέναντι στην κεντρική διοίκηση.
Η πρώτη ημέρα, πάντως, άφησε πίσω της αρκετό υλικό για πολιτικές συζητήσεις: από την απρόσμενη άφιξη του πρωθυπουργού και το χιούμορ με τον Λάζαρο Κυρίζογλου μέχρι την αιχμηρή παρέμβαση του Χάρη Δούκα και τις τιμητικές βραβεύσεις.
Ένα συνέδριο που ξεκίνησε με έντονο πολιτικό ενδιαφέρον, αλλά καλείται να ολοκληρωθεί με συγκεκριμένες προτάσεις για τα προβλήματα των δήμων και την επόμενη ημέρα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
