Σε ένα από τα σοβαρότερα αδιέξοδα των τελευταίων ετών έχουν οδηγηθεί οι διεθνείς διαπραγματεύσεις για την κλιματική αλλαγή, με τη σύνοδο COP31 στην Αττάλεια της Τουρκίας να κινδυνεύει να ολοκληρωθεί χωρίς κοινή συμφωνία.
Οι συνομιλίες έχουν ήδη ξεπεράσει το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα, ενώ οι διαφωνίες ανάμεσα στις αντιπροσωπείες παραμένουν αγεφύρωτες. Στο επίκεντρο βρίσκεται το νέο σχέδιο τελικής απόφασης, το οποίο δεν περιλαμβάνει σαφή αναφορά στη σταδιακή απομάκρυνση από τα ορυκτά καύσιμα, παρά το γεγονός ότι η καύση τους αποτελεί τη βασική αιτία της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής.
Η ένταση κορυφώθηκε όταν ο πρόεδρος της διάσκεψης, Μουράτ Κουρούμ, ανακοίνωσε ότι το προτεινόμενο κείμενο δεν συγκέντρωσε την απαραίτητη συναίνεση και, επομένως, δεν εγκρίθηκε.
«Καταλαβαίνω ότι δεν υπάρχει συμφωνία επί αυτού του κειμένου. Για τον λόγο αυτό, οι συγκεκριμένες αποφάσεις δεν εγκρίθηκαν», δήλωσε, δίνοντας εκ νέου τον λόγο στις αντιπροσωπείες.
Σύμφωνα με το BBC, η εξέλιξη θεωρείται εξαιρετικά ασυνήθιστη για μια διεθνή διάσκεψη του ΟΗΕ για το κλίμα. Παρά την απόρριψη του σχεδίου, πάντως, οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται και δεν έχει ανακοινωθεί οριστική αποτυχία της συνόδου.
Η Γαλλία μιλά για «απαράδεκτη οπισθοδρόμηση»
Ιδιαίτερα έντονη ήταν η αντίδραση της Γαλλίας, με την υπουργό Οικολογικής Μετάβασης, Μονίκ Μπαρμπί, να εκφράζει την απογοήτευσή της για το περιεχόμενο της νέας πρότασης.
Η Γαλλίδα υπουργός χαρακτήρισε το κείμενο «απαράδεκτη οπισθοδρόμηση», επισημαίνοντας ότι απουσιάζει οποιαδήποτε ουσιαστική αναφορά στην ανάγκη σταδιακής απεξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα.
«Ο χρόνος περνάει και δεν έχει βγει ακόμη ο λογαριασμός», ανέφερε σε δήλωσή της προς τον Τύπο, εκφράζοντας την ανησυχία της για την πορεία των διαπραγματεύσεων.
Ανάλογο κλίμα επικρατεί και σε άλλες ευρωπαϊκές αντιπροσωπείες. Αξιωματούχος της Ευρωπαϊκής Ένωσης δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων ότι υπάρχει πλέον «πολύ πραγματική πιθανότητα» η COP31 να ολοκληρωθεί χωρίς συμφωνία.
«Νομίζω ότι γυρίζουμε προς τα πίσω. Σήμερα είμαι πιο απαισιόδοξη από ό,τι ήμουν χθες», σημείωσε.
Γερμανική πηγή περιέγραψε επίσης την κατάσταση ως δύσκολη, τονίζοντας ότι το τελικό αποτέλεσμα παραμένει αβέβαιο.
BREAKING: COP31 President Murat Kurum confirms that the final draft agreement at the summit will not be approved.
If no new final draft is proposed, talks will have to be suspended and reconvened at the following summit in Ethiopia next year, which has only happened once before. https://t.co/7ziGZKxDjU
— Sky News (@SkyNews) November 22, 2026
Το σημείο που διχάζει τις χώρες
Η βασική διαφωνία αφορά τον τρόπο με τον οποίο η διεθνής κοινότητα θα αντιμετωπίσει την εξάρτησή της από τον άνθρακα, το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο.
Το προσχέδιο που διαμόρφωσαν η τουρκική και η αυστραλιανή προεδρία της διάσκεψης δεν περιλαμβάνει ρητή έκκληση για απομάκρυνση από τα ορυκτά καύσιμα.
Αντίθετα, περιορίζεται σε μια έμμεση αναφορά στη συμφωνία της COP28, που πραγματοποιήθηκε στο Ντουμπάι το 2023. Εκείνη η διάσκεψη είχε καταλήξει, για πρώτη φορά, σε μια διεθνή διατύπωση υπέρ της μετάβασης μακριά από τα ορυκτά καύσιμα.
Για αρκετές χώρες, η απουσία αντίστοιχης δέσμευσης από το νέο κείμενο συνιστά υποχώρηση σε σχέση με όσα είχαν ήδη συμφωνηθεί.
Ένα ακόμη σημείο αντιπαράθεσης είναι η πρόταση για επιτάχυνση της ανάπτυξης τεχνολογιών δέσμευσης και αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα.
Οι συγκεκριμένες τεχνολογίες επιδιώκουν να περιορίσουν τις εκπομπές CO₂, συλλέγοντάς το πριν απελευθερωθεί στην ατμόσφαιρα και αποθηκεύοντάς το. Υποστηρίζονται, μεταξύ άλλων, από επιχειρήσεις της βιομηχανίας ορυκτών καυσίμων.
Η ενίσχυσή τους, ωστόσο, αποτελεί αντικείμενο διαφωνίας, καθώς τίθεται το ερώτημα κατά πόσο μπορούν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά στη μείωση των εκπομπών ή αν ενδέχεται να παρατείνουν την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα.
Οι γεωπολιτικές συγκρούσεις μεταφέρονται στην COP31
Το αδιέξοδο στην Αττάλεια αποτυπώνει και τις βαθύτερες πολιτικές διαφορές ανάμεσα στις χώρες που συμμετέχουν στη διάσκεψη.
Σύμφωνα με το BBC, η Σαουδική Αραβία και η Ρωσία άσκησαν έντονη κριτική στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με τη ρωσική πλευρά να χρησιμοποιεί τον χαρακτηρισμό «greenwashing», δηλαδή «πράσινο ξέπλυμα», για τη διαδικασία των διαπραγματεύσεων.
Οι διεθνείς εντάσεις, συμπεριλαμβανομένου του πολέμου στην Ουκρανία, φαίνεται πως επηρεάζουν το κλίμα των συνομιλιών, δυσκολεύοντας ακόμη περισσότερο την επίτευξη μιας κοινά αποδεκτής απόφασης.
Αντιδράσεις εκφράζονται και από μικρότερα κράτη, τα οποία βρίσκονται αντιμέτωπα με ιδιαίτερα σοβαρές συνέπειες της κλιματικής αλλαγής.
Ο υπουργός Περιβάλλοντος της Αντίγκουα και Μπαρμπούντα, Μάικλ Τζόζεφ, δήλωσε «πολύ απογοητευμένος» από τη μορφή που έχει λάβει το κείμενο, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι οι προσπάθειες για συμφωνία συνεχίζονται.
Από την πλευρά τους, τα Νησιά Μάρσαλ απέρριψαν επίσης τις προτεινόμενες αποφάσεις, ξεκαθαρίζοντας ότι παραμένουν προσηλωμένα στις διαπραγματεύσεις.
«Θα επιστρέψουμε και θα συνεχίσουμε αυτή τη δουλειά. Μόνο μαζί μπορούμε να λύσουμε αυτή την κρίση», ανέφερε η αντιπροσωπεία τους.
Μπορεί η COP31 να τελειώσει χωρίς συμφωνία;
Η απόρριψη του σχεδίου τελικής απόφασης αποτελεί σοβαρό πλήγμα για τη διάσκεψη, όμως δεν σημαίνει ότι οι συνομιλίες έχουν καταρρεύσει οριστικά.
Οι αντιπροσωπείες εξακολουθούν να τοποθετούνται και παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων διαβουλεύσεων για την εξεύρεση συμβιβαστικής λύσης.
Το ερώτημα είναι κατά πόσο οι χώρες θα καταφέρουν να συμφωνήσουν σε ένα κείμενο που θα διατηρεί τις προηγούμενες δεσμεύσεις για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, χωρίς να παρακάμπτει τις διαφωνίες για το μέλλον των ορυκτών καυσίμων.
Προς το παρόν, η COP31 βρίσκεται σε μια κρίσιμη καμπή, με το ενδεχόμενο μιας συνόδου χωρίς τελική συμφωνία να παραμένει ανοιχτό.




