Η Φινλανδία αλλάζει στρατηγική και γεωπολιτικό προσανατολισμό: μετά από δεκαετίες ειρηνικών σχέσεων με τη Ρωσία, η ένταξή της στο ΝΑΤΟ και το πρώτο “τείχος ασφαλείας” στα ανατολικά της σύνορα σηματοδοτούν μια νέα εποχή προληπτικής αποτροπής και συνοριακής ασφάλειας.
Η φινλανδική συνοριοφυλακή ανακοίνωσε ότι ολοκληρώθηκαν τα πρώτα 35 από τα συνολικά 200 χιλιόμετρα του μεταλλικού φράχτη ύψους 4,5 μέτρων, σε μια περιοχή που χαρακτηρίζεται από απόλυτη απομόνωση, πυκνά δάση και αχαρτογράφητες μεταναστευτικές ροές. Ολόκληρο το τείχος θα ολοκληρωθεί έως το 2026 και περιλαμβάνει κάμερες, αισθητήρες, μεγάφωνα και φώτα, ώστε να υπάρχει συνεχής επιτήρηση.
Αντίδραση σε «εργαλειοποίηση» μεταναστών από τη Μόσχα
Η απόφαση της Φινλανδίας να κλείσει επ’ αόριστον και τα οκτώ σημεία διέλευσης με τη Ρωσία το 2023, ήρθε έπειτα από την άφιξη περίπου 1.300 μεταναστών από χώρες όπως η Συρία και η Σομαλία, τους οποίους το Ελσίνκι θεωρεί ότι ωθήθηκαν σκόπιμα προς τα σύνορα, σε ένα είδος υβριδικής απειλής με γεωπολιτικό υπόβαθρο.
Η Μόσχα έχει αρνηθεί κάθε ανάμειξη, υποστηρίζοντας πως η στάση της Φινλανδίας αντικατοπτρίζει «αντιρωσική μεταστροφή», αλλά η φινλανδική ηγεσία δηλώνει αποφασισμένη.
«Ο φράχτης είναι απολύτως απαραίτητος για την ασφάλεια», δήλωσε ο επικεφαλής επιχειρήσεων της Συνοριοφυλακής, Σάμουελ Σίλγιανεν, ενώ ο υποδιοικητής Αντρίι Βίρτα σημείωσε πως στόχος είναι να «ελεγχθούν μαζικές απόπειρες εισόδου», σε περίπτωση οργανωμένης πίεσης.
Νομικές αιχμές από το Συμβούλιο της Ευρώπης
Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων έχει ζητήσει από τη Φινλανδία εξηγήσεις για το επ’ αόριστον κλείσιμο των συνόρων, ενώ ο Επίτροπος Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Συμβουλίου της Ευρώπης, Μάικλ Ο’Φλάχερτι, είχε προειδοποιήσει πως οι περιορισμοί ενδέχεται να παραβιάζουν τις διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας, συμπεριλαμβανομένης της απαγόρευσης της επαναπροώθησης και της συλλογικής απέλασης.
Αν και οι μεταναστευτικές ροές έχουν σχεδόν μηδενιστεί από τα τέλη του 2023, η κυβέρνηση επιμένει πως το τείχος λειτουργεί προληπτικά και αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου δόγματος εθνικής και συνοριακής ασφάλειας, το οποίο η Φινλανδία έχει πλήρως αναθεωρήσει μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Στο νέο τοπίο ασφαλείας της Βόρειας Ευρώπης, τα τείχη υψώνονται ξανά, αυτή τη φορά ως απάντηση σε στρατηγικές ασύμμετρης πίεσης, όχι από τρομοκράτες ή διακινητές, αλλά από κράτη που εργαλειοποιούν τη μετακίνηση ανθρώπων. Και η Φινλανδία, όπως δείχνει, δεν προτίθεται να αφήσει καμία χαραμάδα ανοικτή.
