Μια τουρκική σημαία στον βυθό της Καλλίπολης, στρατιωτικές παρελάσεις σε ολόκληρη τη χώρα και μηνύματα του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν για την ανεξαρτησία και τα «σχέδια» που εξακολουθούν να απειλούν την Τουρκία. Με αυτό το σκηνικό η Τουρκία τίμησε σήμερα, 30 Αυγούστου, την 104η επέτειο της Μάχης του Ντουμλουπινάρ, μιας από τις σημαντικότερες ημερομηνίες της σύγχρονης τουρκικής ιστορίας.
Το στιγμιότυπο από την Καλλίπολη ήταν ίσως το πιο χαρακτηριστικό. Τούρκοι δύτες καταδύθηκαν στο Ιστορικό Υποβρύχιο Πάρκο, ανάμεσα στα ναυάγια πλοίων της εκστρατείας του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, και ξεδίπλωσαν την τουρκική σημαία στον βυθό, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων για την εθνική επέτειο.
Η εικόνα, αν και εντάσσεται επισήμως σε μια δράση ανάδειξης των ιστορικών ναυαγίων της Καλλίπολης, έχει έναν συμβολισμό που δεν περνά απαρατήρητος στην Ελλάδα. Ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία οι δύο χώρες εξακολουθούν να διαφωνούν για σειρά ζητημάτων στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, η προβολή της τουρκικής σημαίας σε θαλάσσιο περιβάλλον αποκτά αναπόφευκτα πρόσθετες πολιτικές αναγνώσεις.
Η συγκεκριμένη κατάδυση, πάντως, πραγματοποιήθηκε στην περιοχή της Καλλίπολης, σε τουρκικό ιστορικό υποβρύχιο πάρκο, και δεν συνιστά από μόνη της επίσημη ενέργεια.
Η «Μεγάλη Νίκη» του 1922
Η 30ή Αυγούστου είναι η Ημέρα της Νίκης (Zafer Bayramı) και παράλληλα συνδέεται με την Ημέρα των Τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων.
Η επέτειος παραπέμπει στη Μάχη του Ντουμλουπινάρ, στις 30 Αυγούστου 1922, την αποφασιστική φάση της Μεγάλης Επίθεσης του Μουσταφά Κεμάλ στον Τουρκικό Πόλεμο της Ανεξαρτησίας.
Η επικράτηση των τουρκικών δυνάμεων απέναντι στον ελληνικό στρατό οδήγησε στην κατάρρευση του μικρασιατικού μετώπου και στην υποχώρηση των ελληνικών δυνάμεων προς τα παράλια. Στην Τουρκία, η νίκη θεωρείται το καθοριστικό βήμα προς την εδραίωση της ανεξαρτησίας και, τελικά, την ίδρυση της Τουρκικής Δημοκρατίας το 1923.
Γι’ αυτό η 30ή Αυγούστου αποτελεί μία από τις σημαντικότερες εθνικές επετείους της χώρας και συνοδεύεται παραδοσιακά από έντονη στρατιωτική παρουσία.
Παρελάσεις και στρατιωτική ισχύς
Στην Κωνσταντινούπολη πραγματοποιήθηκε παρέλαση στη Vatan Caddesi, με τη συμμετοχή στρατιωτικών τμημάτων από τις τρεις Κλάδους των Ενόπλων Δυνάμεων, καθώς και της χωροφυλακής και της αστυνομίας.
Ανάλογες εκδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν σε ολόκληρη την Τουρκία, ενώ πολεμικά πλοία άνοιξαν τις πόρτες τους στο κοινό.
Ο Ερντογάν δεν παρέστη στην παρέλαση της Κωνσταντινούπολης. Το επίσημο πρόγραμμά του επικεντρώθηκε στην Άγκυρα, όπου επισκέφθηκε το Ανίτκαμπιρ, το μαυσωλείο του Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ, μαζί με υπουργούς και την τουρκική στρατιωτική ηγεσία.
Από εκεί, ο Τούρκος πρόεδρος έδωσε στη φετινή επέτειο και μια σύγχρονη πολιτική διάσταση, κάνοντας λόγο για «ύπουλα σχέδια» που εξακολουθούν να εξυφαίνονται εναντίον της Τουρκίας και της ευρύτερης περιοχής.
Ο Ερντογάν υποστήριξε ότι η χώρα παραμένει αποφασισμένη να υπερασπιστεί την ανεξαρτησία και το μέλλον της, ενώ συνέδεσε την ιστορική νίκη του 1922 με τη σημερινή θέση της Τουρκίας σε μια περιοχή που, όπως ανέφερε, αντιμετωπίζει πολέμους, κρίσεις και γεωπολιτική αστάθεια.
Η ίδια ιστορία, διαφορετική μνήμη
Για την Τουρκία, η 30ή Αυγούστου είναι ημέρα εθνικής νίκης, ανεξαρτησίας και στρατιωτικής υπερηφάνειας. Για την Ελλάδα, η ίδια περίοδος συνδέεται με την κατάρρευση της Μικρασιατικής Εκστρατείας, τη Μικρασιατική Καταστροφή, την καταστροφή της Σμύρνης και τον ξεριζωμό εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων.
Αυτή η διαφορετική ιστορική μνήμη εξακολουθεί να επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο οι δύο κοινωνίες αντιμετωπίζουν τις επετείους του 1922.
Έτσι, οι φετινές εικόνες από την Τουρκία —και ιδιαίτερα η σημαία στον βυθό της Καλλίπολης, οι στρατιωτικές παρελάσεις και οι αναφορές του Ερντογάν στην ανεξαρτησία και στις σύγχρονες απειλές— αποτελούν περισσότερο από μια απλή εθνική εορτή.
Αναδεικνύουν τον τρόπο με τον οποίο η Άγκυρα εξακολουθεί να συνδέει την ιστορική στρατιωτική της κληρονομιά με τη σημερινή αντίληψη για την ασφάλεια, την κυριαρχία και τη θέση της Τουρκίας στην περιοχή.
