Το βίντεο–ντοκουμέντο της «Κ» ανοίγει ξανά τον φάκελο των ανεξέλεγκτων αποθέσεων στη Σιθωνία – Ερωτήματα για την υγεία των ζώων, την αντιπυρική προστασία, την αρχαιολογική ζώνη και τον έλεγχο των αρμόδιων υπηρεσιών
Ανατριχιαστικές είναι οι εικόνες που καταγράφονται σε βίντεο και φωτογραφίες που φέρνει στη δημοσιότητα η «Κ» από τη Σιθωνία. Πλάι στο κλειστό γυμναστήριο στη Νικήτη, σε ένα σημείο από το οποίο περνούν καθημερινά παιδιά, αθλητές, γονείς και κάτοικοι, έχει σχηματιστεί ουσιαστικά ένας άτυπος σκουπιδότοπος, όπου ανάμεσα σε μπάζα, ογκώδη αντικείμενα και απορρίμματα βόσκουν βοειδή και αιγοπρόβατα.
Η εικόνα από μόνη της προκαλεί σοκ. Ζώα που προορίζονται για κτηνοτροφική εκμετάλλευση κινούνται και τρέφονται σε χώρο όπου, σύμφωνα με τις καταγγελίες κατοίκων και το οπτικό υλικό, υπάρχουν πεταμένα υλικά, σκουπίδια, υπολείμματα οικοδομικών εργασιών και κάθε είδους εγκαταλειμμένα αντικείμενα. Σε μικρή απόσταση, όπως καταγγέλλεται, υπάρχει και συγκέντρωση υγρών αποβλήτων από ελαιοτριβείο, το οποίο, σύμφωνα με τη δημοτική αρχή, διαθέτει νόμιμη άδεια λειτουργίας.
Το γεγονός αυτό, όμως, δεν κλείνει τη συζήτηση. Αντιθέτως, ανοίγει μια σειρά από κρίσιμα ερωτήματα: έχει ελεγχθεί η σύσταση των υγρών αυτών; Υπάρχει κίνδυνος για το περιβάλλον, το έδαφος και τα ζώα που βόσκουν στην περιοχή; Έχουν γίνει αυτοψίες από τις αρμόδιες υπηρεσίες; Και, κυρίως, πώς είναι δυνατόν δίπλα σε έναν τέτοιο χώρο, με εικόνα εγκατάλειψης και περιβαλλοντικής επιβάρυνσης, να συνεχίζεται μια καθημερινότητα σαν να μη συμβαίνει τίποτα;
Ερωτήματα και για την αρχαιολογική ζώνη
Η υπόθεση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα καθώς, σύμφωνα με πληροφορίες και καταγγελίες που έχουν τεθεί υπόψη της «Κ», η περιοχή συνδέεται με ζώνη αρχαιολογικού ενδιαφέροντος, καθώς βρίσκεται κοντά στην αρχαία Νικήτη και στην επέκταση της αρχαίας Καμάρας. Αν πράγματι πρόκειται για χαρακτηρισμένη Ζώνη Α’ από την αρχαιολογική υπηρεσία, τότε το ερώτημα πώς αδειοδοτήθηκε και λειτουργεί εκεί ελαιοτριβείο είναι απολύτως εύλογο και απαιτεί καθαρές απαντήσεις από τους αρμόδιους φορείς.
Από τη Νικήτη στον Νέο Μαρμαρά και τη Συκιά
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στη Νικήτη. Φωτογραφίες και λήψεις από drone που έχει στη διάθεσή της η «Κ» δείχνουν αντίστοιχες εικόνες και σε άλλα σημεία της Σιθωνίας, όπως στον Νέο Μαρμαρά και τη Συκιά. Σύμφωνα με καταγγελίες κατοίκων, σε σημεία μέσα ή δίπλα σε δασικές εκτάσεις έχουν συγκεντρωθεί μπάζα, στρώματα, ξύλα, πλαστικά, παλιές οικιακές συσκευές, υπολείμματα οικοδομικών υλικών και κάθε λογής ογκώδη αντικείμενα.
Οι εικόνες από αέρος και οι επίγειες λήψεις δείχνουν απορρίμματα κατά μήκος αγροτικών και δασικών δρόμων, σε περιοχές με πυκνή βλάστηση. Δεν πρόκειται, όπως φαίνεται, για μία μεμονωμένη εστία εγκατάλειψης απορριμμάτων. Η εικόνα που μεταφέρουν κάτοικοι είναι αυτή μιας επαναλαμβανόμενης πρακτικής απόθεσης υλικών σε σημεία που δεν προορίζονται για τέτοια χρήση.
Η Σιθωνία είναι στην καρδιά της θερινής περιόδου, με αυξημένη τουριστική κίνηση και υψηλή αντιπυρική επικινδυνότητα. Ξερά κλαδιά, ξύλα, πλαστικά, χαρτόνια, στρώματα και άλλα εύφλεκτα υλικά μέσα ή δίπλα σε δασικές περιοχές δεν αποτελούν απλώς εικόνα ντροπής. Αποτελούν εν δυνάμει εστίες πυρκαγιάς.
Οι χωματερές ως πυριτιδαποθήκες
Σε έναν δήμο που περιβάλλεται από πευκοδάση, η ανεξέλεγκτη απόθεση απορριμμάτων δεν είναι μόνο ζήτημα καθαριότητας. Είναι θέμα δημόσιας υγείας, περιβαλλοντικής προστασίας και πολιτικής προστασίας. Κάθε στρώμα πεταμένο μέσα στο δάσος, κάθε σωρός με ξύλα και πλαστικά, κάθε μπαζότοπος δίπλα σε βλάστηση μπορεί να μετατραπεί σε πυριτιδαποθήκη.
Το πρόβλημα δεν εμφανίζεται για πρώτη φορά. Προηγήθηκαν ρεπορτάζ για αυτοσχέδιες χωματερές σε σημεία της Σιθωνίας, με αναφορές σε Συκιά, Τορώνη, Νικήτη και άλλες περιοχές. Ακόμη και χθες σε ρεπορτάζ της ΕΡΤ3 καταγράφηκαν εικόνες με μπάζα, οικοδομικά υλικά, έπιπλα, στρώματα και ογκώδη απορρίμματα σε σημεία κοντά σε οικισμούς, δρόμους προς παραλίες, ρέματα και αθλητικές εγκαταστάσεις.
Από την πλευρά της δημοτικής αρχής είχε αναφερθεί τότε ότι δρομολογείται οργανωμένη συλλογή ογκωδών, με τις προβλεπόμενες διαδικασίες μέσω προϋπολογισμού και αναθέσεων. Ωστόσο, το ερώτημα των κατοίκων παραμένει: μέχρι να ολοκληρωθούν οι διαδικασίες, τι γίνεται με τα σκουπίδια που βρίσκονται ήδη μέσα στο δάσος;
Τι απαντά ο δήμαρχος Σιθωνίας
Ο δήμαρχος Σιθωνίας, Γιάννης Μαλλίνης, ερωτηθείς στη δημόσια τηλεόραση για την εικόνα με τις συνεχείς παράνομες χωματερές σε περιοχές του Δήμου, υποστήριξε ότι το φαινόμενο δεν αφορά μόνο τη Σιθωνία, αλλά όλους τους τουριστικούς δήμους της χώρας.
Όπως ανέφερε, «και στον Δήμο Σιθωνίας συμβαίνει ό,τι συμβαίνει σε όλους τους τουριστικούς δήμους. Δημιουργούνται χωματερές και αυτό αφορά και την παιδεία των ανθρώπων». Σύμφωνα με τον ίδιο, ο Δήμος «αγωνίζεται καθημερινά» για να παρέχει ασφάλεια, επιβάλλει βαριά πρόστιμα «στη μεγαλύτερη κλίμακα» και τα οχήματα του Δήμου επιχειρούν συνεχώς για να καθαρίσουν τα σημεία όπου εντοπίζονται προβλήματα.
Ο δήμαρχος τόνισε ακόμη ότι, τουλάχιστον μέσα στα χωριά, η κατάσταση έχει βελτιωθεί σημαντικά, δηλώνοντας χαρακτηριστικά ότι είναι «περήφανος» για την εικόνα που έχει επιτευχθεί στους οικισμούς με βάση το ότι για εννέα μήνες ο δήμος λειτουργούσε χωρίς προϋπολογισμό λόγω του δανείου που πήρε για την υπόθεση του Πόρτο Καρράς. Για τα σημεία όπου υπάρχει επικινδυνότητα, σημείωσε ότι ο Δήμος σπεύδει να καθαρίσει, «ίσως όχι την επόμενη ημέρα, αλλά σε δεκαπέντε με είκοσι ημέρες το πολύ».
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε, μόνο πέρσι περισυλλέχθηκαν 27.000 τόνοι απορριμμάτων και ογκωδών, ενώ ήδη φέτος ο Δήμος έχει φτάσει τους 4.000 τόνους. «Για έναν δήμο 12.000 κατοίκων, αντιλαμβάνεστε τι σημαίνει αυτό», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η κεντρική εξουσία πρέπει να δει διαφορετικά τους τουριστικούς δήμους σε ό,τι αφορά τη χρηματοδότηση.
Ο ίδιος ζήτησε να επιστρέφει στους δήμους μέρος του τέλους ανθεκτικότητας, των 3 έως 5 ευρώ ανά διανυκτέρευση, ώστε να μπορούν να αντιμετωπίσουν τις αυξημένες ανάγκες καθαριότητας, πολιτικής προστασίας και υποδομών που δημιουργεί η τουριστική περίοδος.
Τα αναπάντητα ερωτήματα
Ο προϋπολογισμός, το χρέος του Πόρτο Καρράς και οι καθυστερήσεις
Σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία που τέθηκαν υπόψη, ο προϋπολογισμός του Δήμου Σιθωνίας εγκρίθηκε μόλις πρόσφατα ομόφωνα από το Δημοτικό Συμβούλιο, έπειτα από μια μακρά και δύσκολη περίοδο κατά την οποία, όπως αναφέρεται, ο Δήμος λειτούργησε χωρίς εγκεκριμένο προϋπολογισμό λόγω των ζητημάτων που σχετίζονται με το χρέος του Πόρτο Καρράς.
Η δημοτική αρχή υποστηρίζει ότι, παρά τις πρωτόγνωρες συνθήκες, κατάφερε να κρατήσει τον Δήμο λειτουργικό και να διασφαλίσει τη συνέχεια των υπηρεσιών προς τους δημότες. Η εξέλιξη αυτή είναι πράγματι κρίσιμη, καθώς συνδέεται με τη δυνατότητα του Δήμου να προχωρήσει σε αναθέσεις, προμήθειες, παρεμβάσεις καθαριότητας και ενίσχυση των υπηρεσιών.
Όμως η πραγματικότητα στο πεδίο πιέζει. Οι κάτοικοι ρωτούν αν έχουν καταγραφεί όλες οι εστίες ανεξέλεγκτης απόθεσης, αν έχουν γίνει αυτοψίες, αν έχουν επιβληθεί πρόστιμα, αν έχει ενημερωθεί η Εισαγγελία, αν υπάρχει σχέδιο άμεσης απομάκρυνσης των υλικών που βρίσκονται κοντά σε δασικές περιοχές και αν έχει ζητηθεί η συνδρομή όλων των αρμόδιων υπηρεσιών.
Η αντιπυρική προστασία και ο κρίσιμος δασικός δρόμος
Την ίδια ώρα, ο Δήμος Σιθωνίας προβάλλει την ανάγκη ενίσχυσης της αντιπυρικής προστασίας. Σύμφωνα με στοιχεία που ανακοινώθηκαν, πραγματοποιήθηκε συνάντηση εργασίας του δημάρχου με τη Δασάρχη, τον Διοικητή Πυροσβεστικών Υπηρεσιών Νομού Χαλκιδικής και τον Διοικητή της ΑΣΔΥΜ, με αντικείμενο την αποκατάσταση του δασικού δρόμου στην κορυφογραμμή της Σιθωνίας.
Η συγκεκριμένη οδική αρτηρία χαρακτηρίζεται κρίσιμη για την πρόσβαση πυροσβεστικών και λοιπών επιχειρησιακών δυνάμεων σε σημαντικά δασικά τμήματα. Η αποκατάστασή της είναι αναγκαία. Ωστόσο, η αντιπυρική θωράκιση δεν μπορεί να εξαντλείται μόνο στην προσβασιμότητα των πυροσβεστικών οχημάτων. Προϋποθέτει και την απομάκρυνση εύφλεκτων υλικών από δασικές και περιαστικές περιοχές.
Με απλά λόγια: δεν αρκεί να ανοίγουν οι δρόμοι για να φτάσει η Πυροσβεστική. Πρέπει να απομακρύνονται και οι εστίες που μπορούν να ανάψουν τη φωτιά.
Η θέση του Δήμου φωτίζει τη μία πλευρά του προβλήματος: την υποχρηματοδότηση, την εποχική πίεση, την έλλειψη προσωπικού, την ευθύνη των πολιτών που εγκαταλείπουν ανεξέλεγκτα απορρίμματα. Δεν απαντά, όμως, σε όλα.
Ποιος ελέγχει τα σημεία όπου δημιουργούνται οι άτυπες χωματερές; Υπάρχουν κάμερες ή περιπολίες; Έχουν ταυτοποιηθεί παραβάτες; Πόσα πρόστιμα έχουν επιβληθεί και πόσα έχουν εισπραχθεί; Έχουν ενημερωθεί η Πυροσβεστική, η Δασική Υπηρεσία, η Περιφέρεια, οι περιβαλλοντικές υπηρεσίες και η Εισαγγελία για τις συγκεκριμένες εστίες; Η πολιτική προστασία και η πυροσβεστική με τα drone που διαθέτει δεν έχει ανακαλύψει τους παραβάτες και ποιος ρίχνει τα σκουπίδια;
Και ειδικά για τη Νικήτη: έχουν ελεγχθεί τα υγρά απόβλητα που καταγγέλλεται ότι έχουν σχηματίσει λίμνη κοντά στο ελαιοτριβείο; Υπάρχει επίσημη έκθεση αυτοψίας; Έχουν κληθεί οι αρμόδιες κτηνιατρικές, υγειονομικές, περιβαλλοντικές και αρχαιολογικές υπηρεσίες;
Οι εικόνες με ζώα να βόσκουν δίπλα σε σκουπίδια και υγρά απόβλητα δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως μια ακόμη «κακή εικόνα» της τουριστικής περιόδου. Είναι εικόνες που απαιτούν άμεση κινητοποίηση, έλεγχο και καθαρές απαντήσεις.
Ακριβώς γι’ αυτό, η εικόνα των ανεξέλεγκτων σκουπιδότοπων δεν μπορεί να γίνει κανονικότητα.
