Πώς οι Βορειομακεδόνες μετέτρεψαν τη λίμνη τους σε τουριστικό θέρετρο, ενώ η ελληνική πλευρά μένει έρημη και ακαλλιέργητη
ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΜΑΝΗΣ
Η λίμνη Δοϊράνη εκτείνεται στα σύνορα Ελλάδας – Βόρειας Μακεδονίας και αποτελεί το φυσικό όριο μεταξύ των δύο χωρών. Από τα συνολικά 43,1 τετραγωνικά χιλιόμετρα στα οποία απλώνεται, τα 27,3 ανήκουν στη γειτονική χώρα και τα υπόλοιπα στην Ελλάδα.
Φτάνοντας στην ελληνική πλευρά, σε υποδέχονται καλάμια και δέντρα μέσα στα νερά που σε εμποδίζουν να πλησιάσεις στην ακτή· ράθυμοι πελεκάνοι των οποίων ταράζεις τη θερινή ραστώνη, βατράχια, κυπρίνοι και νερόφιδα — όλα προστατευμένα από ευρωπαϊκές συνθήκες, καθώς η περιοχή είναι ενταγμένη στο δίκτυο Natura. Πέρα από τη χλωρίδα και την πανίδα, το τοπίο είναι έρημο ακόμη και στα μέσα Αυγούστου.
Περνώντας, όμως, τα σύνορα, η εικόνα αλλάζει και μοιάζει σαν να μπαίνεις σε χρονοκάψουλα που σε γυρίζει πίσω στα ’90s. Το πρώτο χωριό της Βόρειας Μακεδονίας, το Star Dojran (Παλιά Δοϊράνη), αποτελεί το τουριστικό θέρετρο των κατοίκων της χώρας, όσων τουλάχιστον δεν έχουν τα χρήματα για διακοπές στις ελληνικές θάλασσες.
Η παραλίμνια περιοχή, απαλλαγμένη από τους περιορισμούς του Natura, έχει διαμορφωθεί σε μια κανονική πλαζ της δεκαετίας του ’90: τα καλάμια και τα φερτά υλικά έχουν απομακρυνθεί, beach bar με ξαπλώστρες και ομπρέλες σερβίρουν καφέδες και ποτά, ενώ στη δεύτερη σειρά λειτουργούν ταβερνάκια και πιο πολυτελή εστιατόρια. Η τοπική σπεσιαλιτέ δεν είναι άλλη από τον κυπρίνο της λίμνης στη σχάρα. Αυτή είναι η «Χαλκιδική των φτωχών» που φιλοξενεί τα καλοκαίρια τα… βαλκανικά μπάνια του λαού.
Τα βαλκανικά μπάνια του λαού
Από νωρίς το πρωί οι ξαπλώστρες γεμίζουν με οικογένειες και ηλικιωμένους. Όσοι δεν θέλουν να πληρώσουν, φέρνουν τις δικές τους ομπρέλες και τις στήνουν δίπλα στο νερό. Ο λασπώδης βυθός και η σχεδόν μηδενική ορατότητα δεν τους πτοούν: βουτούν στη λίμνη χωρίς δεύτερη σκέψη.
«Το ξέρουμε πως δεν είναι ό,τι καλύτερο. Φαίνεται και από το νερό άλλωστε και υπάρχουν μέρες που μυρίζει άσχημα. Αλλά τι να κάνουμε; Δεν έχουμε τα χρήματα για να πάμε στη Χαλκιδική» λέει ο Γκόραν στην “Κ”. Μαζί με τη σύζυγο και τα δύο παιδιά του κάνει κάθε χρόνο διακοπές στη Δοϊράνη. «Με τα λίγα χρήματα που διαθέτουμε μπορούμε να μείνουμε σε ένα δωμάτιο, να βουτάμε καθημερινά στη λίμνη και που και που να απολαμβάνουμε κι ένα γεύμα στα παραλιακά ταβερνάκια» προσθέτει. Η διαμονή σε ενοικιαζόμενο δωμάτιο ή σπίτι για τετραμελή οικογένεια ξεκινά από 20 ευρώ τη βραδιά.
Πολλοί επιλέγουν το μεσημέρι το πικ νικ στις σκιές των δέντρων, με τάπερ από το σπίτι. Το απόγευμα, η παραλιακή ζώνη μεταμορφώνεται σε πολύχρωμη αγορά με πάγκους που πουλούν ρούχα, καπέλα, αξεσουάρ, αναμνηστικά και street food. Ο πεζόδρομος γεμίζει ασφυκτικά και το πλήθος κινείται ασταμάτητα μέχρι τα μεσάνυχτα.
Οι πιο νεαροί εμφανίζονται αργά το απόγευμα. Όσοι έχουν περισσότερα χρήματα προτιμούν την πισίνα που έχει στηθεί δίπλα στη λίμνη, οι υπόλοιποι καταλαμβάνουν τις ξαπλώστρες, τα ντεσιμπέλ ανεβαίνουν και το φθηνό αλκοόλ ρέει άφθονο ως το πρωί.
Οι τιμές
Σε μια παραλίμνια ταβέρνα μια οικογένεια μπορεί να φάει με λιγότερα από 20 ευρώ. Τα περισσότερα πιάτα δεν ξεπερνούν τα 4 ευρώ. Φημισμένη λιχουδιά ο κυπρίνος ή ο γουλιανός της λίμνης. Η τοπική συνταγή «ψάρι σε καλάμι» είναι χαρακτηριστική: το ψάρι τυλίγεται γύρω από ένα καλάμι και ψήνεται στη σχάρα, παίρνοντας το άρωμά του.
Για όσους δεν προτιμούν ψάρια γλυκού νερού υπάρχουν «ασφαλείς» επιλογές όπως σουβλάκια, μπιφτέκια, κοτόπουλο και τηγανητές πατάτες. Τα ακριβότερα εδέσματα είναι τα «ξενόφερτα της μόδας», όπως λέει ο Γιόβαν, υπάλληλος καταστήματος. Ένας φρέντο κοστίζει 120 δηνάρια (1,95 €), ενώ ένα τσίζμπεργκερ 200 δηνάρια (3,25 €).
Οι Έλληνες τουρίστες
Τα τελευταία χρόνια, η παραθεριστική Δοϊράνη προσελκύει και Έλληνες — κυρίως κατοίκους των γειτονικών χωριών. Όχι για διακοπές και βουτιές, αλλά για μια φθηνή ολιγόωρη απόδραση που συνδυάζεται με ψώνια στα σούπερ μάρκετ ή στη λαϊκή αγορά της Τρίτης, όπου πολλά προϊόντα είναι αισθητά φθηνότερα. Δεν είναι τυχαίο ότι πολλές πινακίδες είναι γραμμένες και στα ελληνικά.
«Οι Έλληνες προτιμούν τα κεμπάπ και τα σουβλάκια» μας λέει ο Γιόβαν, σερβιτόρος σε ταβέρνα. «Έρχονται ανά ζευγάρια, παραγγέλνουν δυο μερίδες κεμπάπ, δυο μερίδες σουβλάκια, μια σαλάτα, μια μερίδα πατάτες και δυο μπύρες. Ο λογαριασμός βγαίνει 20 ευρώ και τους κερνάμε και γλυκό».
Οι περισσότεροι, πριν φύγουν, γεμίζουν και το ρεζερβουάρ, καθώς η βενζίνη στο χωριό κοστίζει περίπου 1,22 € το λίτρο.
Ο τιμοκατάλογος
- Γλυκά
- Κρύα Σοκολάτα 129 δηνάρια (1,95 ευρώ)
- Χυμός 50 δηνάρια (0,81 ευρώ)
- Μία μπάλα παγωτού 40 δηνάρια (0.65 ευρώ)
- Γρανίτα μηχανής 80 δηνάρια (1,30 ευρώ)
Ροφήματα
- Ελληνικός καφές 60 δηνάρια (0.97 ευρώ)
- Νες καφέ 90 δηνάρια (1,46 ευρώ)
- Εσπρέσο 70 δηνάρια (1.14 ευρώ)
- Καπουτσίνο 80 δηνάρια (1,30 ευρώ)
- Φρέντο 120 δηνάρια (1,95 ευρώ)
Φαγητό και ποτό
- Τοστ 120 δηνάρια (1,95 ευρώ)
- Χοτ ντογκ 120 δηνάρια (1.95 ευρώ)
- Τσίζμπεργκερ 200 δηνάρια (3.25 ευρώ)
- Κεμπάπ 25 δηνάρια το τεμάχιο (0.41 λεπτά)
- Σουβλάκι (μερίδα 300 γρ.) 230 δηνάρια (3.90 ευρώ)
- Μπιφτέκι (140 γρ,) 120 δηνάρια (1,95 ευρώ)
- Μπριζόλα (220 γρ.) 240 δηνάρια (3.90 ευρώ)
- Φιλέτο κοτόπουλο (240 γρ.) 160 δηνάρια (2.60 ευρώ)
- Πατάτες τηγανητές (μικρή μερίδα) 70 δηνάρια (1.14 ευρώ)
- Σαλάτα (μικρή) 150 δηνάρια (2,44 ευρώ)
- Τσίπουρο – Ούζο 80 δηνάρια (1.30 ευρώ)
- Τοπική μπίρα (500 ml) 120 δηνάρια (1.95 ευρώ)
- Τοπικό κρασί (750 ml) 300 δηνάρια 4,87 ευρώ)
