Οι διαμαρτυρίες επαγγελματιών στη Σιθωνία για το ύψος των λογαριασμών ύδρευσης και αποχέτευσης θα μπορούσαν να αποτελούν μία ακόμη τοπική αντιπαράθεση γύρω από τα δημοτικά τέλη. Μόνο που οι αριθμοί που βρίσκονται πίσω από τους λογαριασμούς μετατρέπουν την υπόθεση σε κάτι πολύ μεγαλύτερο.
Η Σιθωνία έχει μόλις 12.080 μόνιμους κατοίκους, σύμφωνα με την απογραφή του 2021. Κι όμως, στην πανελλαδική συγκριτική έρευνα για τα τέλη ύδρευσης και αποχέτευσης του 2026 εμφανίζεται με μέση ετήσια επιβάρυνση 310 ευρώ ανά νοικοκυριό αναφοράς, πρώτη σε ολόκληρη την Κεντρική Μακεδονία και στην 23η θέση του πανελλαδικού πίνακα των 332 δήμων. Η έρευνα χρησιμοποιεί κοινή κατανάλωση περίπου 10 κυβικών μέτρων τον μήνα και, όπου υπάρχουν διαφορετικά τιμολόγια μεταξύ δημοτικών ενοτήτων, λαμβάνει ως βάση τη μεγαλύτερη ενότητα, την πρωτεύουσα ή την έδρα.
Δεν υπάρχει βεβαίως κανόνας ότι ένας μικρός δήμος πρέπει να έχει φθηνότερο νερό. Συχνά το αντίθετο μπορεί να συμβαίνει, όταν ακριβές υποδομές επιμερίζονται σε μικρότερο μόνιμο πληθυσμό. Όμως το εύρημα παραμένει εντυπωσιακό: ένας δήμος 12.080 κατοίκων βρίσκεται ανάμεσα στους ακριβότερους της χώρας.
Και μέσα στην ίδια τη Χαλκιδική η απόσταση είναι μεγάλη. Στον συγκριτικό πίνακα, η Σιθωνία εμφανίζεται στα 310 ευρώ, η Κασσάνδρα στα 294, η Νέα Προποντίδα στα 273, ο Αριστοτέλης στα 251 και ο Πολύγυρος στα 157 ευρώ. Δηλαδή η επιβάρυνση αναφοράς στη Σιθωνία είναι σχεδόν διπλάσια από εκείνη του Πολυγύρου.
Τα 4,7 εκατομμύρια των παλιών απαιτήσεων
Ανοίγοντας όμως τον προϋπολογισμό του Δήμου, προκύπτει η δεύτερη πλευρά του λογαριασμού.
Στη στήλη του διαμορφωμένου προϋπολογισμού του 2025 εμφανίζονται 2.779.162,95 ευρώ παλιών απαιτήσεων από τέλη και δικαιώματα ύδρευσης, 663.720,98 ευρώ από πάγια ύδρευσης και 1.259.564,31 ευρώ από τέλη και δικαιώματα αποχέτευσης. Σύνολο: 4.702.448,24 ευρώ.
Εδώ πρέπει να γίνει μια κρίσιμη διάκριση: τα 4,7 εκατ. δεν είναι οφειλές που δημιουργήθηκαν μέσα στο 2026. Πρόκειται για απαιτήσεις παρελθόντων οικονομικών ετών που εμφανίζονται στον προϋπολογισμό.
Εξίσου ενδιαφέρον είναι το πόσο προβλέπεται να εισπραχθεί από αυτές. Για το 2025 οι εκτιμήσεις στους ίδιους τρεις κωδικούς ήταν 430.392,01 ευρώ, 125.636,05 ευρώ και 217.438,64 ευρώ, δηλαδή συνολικά περίπου 773.000 ευρώ. Οι πραγματοποιήσεις του 2024 στους ίδιους κωδικούς ήταν περίπου 544.000 ευρώ.
Με άλλα λόγια, απέναντι σε ένα απόθεμα απαιτήσεων εκατομμυρίων, η ετήσια ροή είσπραξης κινείται σε σαφώς μικρότερη κλίμακα.
Αυτό δεν αποδεικνύει ότι οι απαιτήσεις είναι ανείσπρακτες ή ότι ο Δήμος δεν τις διεκδικεί. Δημιουργεί όμως ένα απολύτως συγκεκριμένο ερώτημα: πόσο από τα 4,7 εκατ. είναι σήμερα πραγματικά εισπράξιμο και πόσο παλιό είναι το συγκεκριμένο χρέος;
Υπάρχει και μία ακόμη εγγραφή. Στον διαμορφωμένο προϋπολογισμό του 2025 εμφανίζονται 4.158.328,96 ευρώ ως «προβλέψεις μη είσπραξης εισπρακτέων υπολοίπων» για την υπηρεσία. Στον προτεινόμενο προϋπολογισμό του 2026 η αντίστοιχη εγγραφή είναι μηδενική. Συνεπώς, θα ήταν ανακριβές να ειπωθεί ότι ο Δήμος «προβλέπει πως θα χάσει 4,16 εκατ. το 2026». Η εγγραφή αφορά τη διαμόρφωση του 2025, αλλά δείχνει πόσο σοβαρό ήταν το θέμα της εισπραξιμότητας στον συγκεκριμένο προϋπολογισμό.
Οι επαγγελματίες και τα 270.000 ευρώ
Η σημερινή αντίδραση των επαγγελματιών αποκτά ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον όταν εξεταστεί η απόφαση καθορισμού των τελών.
Στα επίσημα στοιχεία του Δήμου καταγράφονται 938 συνδέσεις ξενοδοχείων, βιομηχανιών, βιοτεχνιών, κάμπινγκ και θερμοκηπίων, με συνολική κατανάλωση 339.357 κυβικών μέτρων. Με το προηγούμενο μοντέλο, οι δυνητικές εισπράξεις από αυτές τις κατηγορίες υπολογίζονταν σε 390.859 ευρώ.
Για το 2025 αποφασίστηκε οι συγκεκριμένες κατηγορίες να ακολουθήσουν την κλιμάκωση των υπόλοιπων επαγγελματικών χρήσεων. Η ίδια η δημοτική εισήγηση υπολόγιζε πλέον το δυνητικό έσοδο σε 663.117 ευρώ και σημείωνε ότι μόνο από την αλλαγή αυτή οι δυνητικές εισπράξεις μπορούσαν να αυξηθούν κατά περίπου 270.000 ευρώ.
Δεν σημαίνει ότι κάθε ξενοδόχος ή επαγγελματίας είδε αύξηση 70% στον προσωπικό του λογαριασμό. Σημαίνει όμως ότι υπήρξε συγκεκριμένη αλλαγή τιμολόγησης με στόχο σημαντικά μεγαλύτερο συνολικό δυνητικό έσοδο από αυτές τις επιχειρηματικές κατηγορίες.
Και αυτό δίνει αντικειμενικό οικονομικό υπόβαθρο στις σημερινές διαμαρτυρίες.
Δύο συνεχόμενες χρήσεις, το ίδιο «καμπανάκι»
Το ισχυρότερο, όμως, εύρημα βρίσκεται στις εκθέσεις των ανεξάρτητων ορκωτών.
Ο ισολογισμός του 2024 συνοδεύεται από «Γνώμη με Επιφύλαξη». Μεταξύ των παρατηρήσεων, ο ελεγκτής διαπιστώνει ότι έσοδα προηγούμενων χρήσεων ύψους 2.690.471 ευρώ από ύδρευση και αποχέτευση καταχωρήθηκαν λανθασμένα στη χρήση του 2024, ενώ 3.408.974 ευρώ εσόδων που ανήκαν στο 2024 καταχωρήθηκαν στην επόμενη χρήση.
Το ακόμη πιο κρίσιμο είναι ότι αντίστοιχο εύρημα υπάρχει και για το 2023: 2.849.923 ευρώ εσόδων προηγούμενων χρήσεων καταχωρήθηκαν στη χρήση 2023 και 2.729.141 ευρώ που ανήκαν στο 2023 μεταφέρθηκαν στην επόμενη.
Πρόκειται, επομένως, για δύο διαδοχικές οικονομικές χρήσεις στις οποίες οι ορκωτοί εντοπίζουν λανθασμένη χρονική καταχώριση εκατομμυρίων ευρώ εσόδων ύδρευσης και αποχέτευσης.
Αυτό δεν σημαίνει ότι τα χρήματα χάθηκαν. Σημαίνει αυτό ακριβώς που γράφει ο ορκωτός: ότι τα συγκεκριμένα έσοδα αποτυπώθηκαν σε λάθος οικονομικές χρήσεις, επηρεάζοντας τα αποτελέσματα και τα αντίστοιχα κονδύλια.
Στον έλεγχο του 2024 υπάρχει ακόμη μία επιφύλαξη: από δείγμα απαιτήσεων 789.672 ευρώ, ο ελεγκτής αναφέρει ότι 759.701 ευρώ δεν κατέστη δυνατό να επαληθευτούν ούτε με επιβεβαιωτικές επιστολές ούτε με εναλλακτικές ελεγκτικές διαδικασίες. Η συγκεκριμένη παρατήρηση αφορά συνολικές απαιτήσεις από πώληση αγαθών και υπηρεσιών του Δήμου και όχι αποκλειστικά το νερό, άρα δεν πρέπει να συγχέεται με τα 4,7 εκατ. της ύδρευσης και αποχέτευσης.
Το κόστος είναι πραγματικό – αλλά οι αριθμοί ζητούν εξήγηση
Υπάρχει βεβαίως και η άλλη πλευρά. Η λειτουργία του συστήματος κοστίζει πολύ. Για το 2026 προβλέπονται 1,27 εκατ. ευρώ για ηλεκτρικό ρεύμα της υπηρεσίας, ενώ μόνο η συντήρηση και επισκευή βιολογικών και δικτύων αποχέτευσης προϋπολογίζεται σε 523.065,66 ευρώ, με τον διαμορφωμένο 2025 να φτάνει τα 703.926,03 ευρώ.
Η Σιθωνία έχει ακριβές υποδομές, μεγάλη τουριστική εποχικότητα και υψηλό ενεργειακό κόστος.
Το ερώτημα είναι διαφορετικό και πολύ πιο δύσκολο:
Γιατί ένας μικρός δήμος βρίσκεται τόσο ψηλά στην πανελλαδική κατάταξη κόστους, την ώρα που κουβαλά 4,7 εκατ. ευρώ παλαιών απαιτήσεων και οι ορκωτοί καταγράφουν επί δύο συνεχόμενες χρήσεις λανθασμένη χρονική αποτύπωση εκατομμυρίων ευρώ της ίδιας υπηρεσίας;
Είναι ο λογαριασμός που, μετά τις διαμαρτυρίες των επαγγελματιών, χρειάζεται πλέον να ανοίξει ολόκληρος: πόσα χρωστούν νοικοκυριά και πόσα επιχειρήσεις, από ποια έτη προέρχονται οι απαιτήσεις, πόσα βρίσκονται σε ρύθμιση, πόσα θεωρούνται πραγματικά εισπράξιμα και ποια θα ήταν η επίπτωση στα ανταποδοτικά τέλη εάν η εισπραξιμότητα ήταν μεγαλύτερη.
Γιατί όταν ο πολίτης και ο επαγγελματίας καλούνται να πληρώσουν έναν από τους ακριβότερους λογαριασμούς νερού στην Ελλάδα, δικαιούνται να γνωρίζουν – μέχρι το τελευταίο ευρώ – πώς ακριβώς βγαίνει και ο λογαριασμός του Δήμου.
