05:19, Τετάρτη
05 Οκτωβρίου 2022

Σύνδρομο Σχετικής Έλλειψης Ενέργειας στον αθλητισμό

Μεγάλο ιατρικό και όχι μόνο ενδιαφέρον προκαλεί το σύνδρομο της Σχετικής Έλλειψης Ενέργειας στον αθλητισμό. Η Φωτεινή Αθανασοπούλου, κλινική διαιτολόγος – αθλητική διατροφολόγος, και η Ιωάννα Αδαμίδου, διαιτολόγος – διατροφολόγος & βιολόγος, αναλύουν μια σοβαρή διαταραχή που πλήττει αρκετούς αθλητές και συχνά παραμένει αδιάγνωστη για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Από το 2018 αποτελεί το εξελιγμένο κλινικό μοντέλο της «Αθλητικής Τριάδας Γυναικών» (Female Athlete Triad) που εξ ορισμού αφορούσε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας, με κύρια έκφρασή του σε πρωταθλήτριες υψηλού επιπέδου, και τα εξής τρία βασικά χαρακτηριστικά: αμηνόρροια (απουσία περιόδου / εμμήνου ρύσεως), διαταραγμένη πρόσληψη τροφής και μειωμένη οστική πυκνότητα. Ο εξελιγμένος κλινικός όρος RED-S προέκυψε από πληθώρα επιστημονικών δεδομένων που κατέδειξαν ότι η χαμηλή διαθεσιμότητα ενέργειας εμφανίζεται τόσο σε γυναίκες όσο και σε άντρες αθλητές και συνδέεται με εκτεταμένο εύρος δυσμενών επιπτώσεων για την υγεία και την αθλητική επίδοση. Το ανθρώπινο σώμα έχει ανάγκη από τροφή (θερμίδες, θρεπτικά συστατικά), προκειμένου να εκτελέσει τις λειτουργίες που απαιτούνται για επιβίωση και καλή υγεία.

Οι θερμιδικές ανάγκες των αθλητών είναι αυξημένες, προκειμένου να καλύπτονται οι απαιτήσεις σώματος και αθλήματος. Το RED-S εμφανίζεται με αυξημένη συχνότητα σε αθλήματα όπου το χαμηλό σωματικό βάρος προσφέρει κάποιο πλεονέκτημα, αλλά και ακούσια σε αθλητές κάθε ηλικίας κατά τη διάρκεια κύκλων αυξημένου προπονητικού φορτίου, όπου η διατροφή δεν έχει προσαρμοστεί στις αυξημένες καύσεις του σώματος. Μεγαλύτερο κίνδυνο διατρέχουν οι νεαροί αθλητές, αφού βρίσκονται σε ανάπτυξη που συνοδεύεται από υψηλές διατροφικές απαιτήσεις, οι elite αθλητές, καθώς η ανταγωνιστική φύση του αθλήματος σε υψηλό επίπεδο, η πειθαρχημένη τους φύση αλλά και η πίεση εκ μέρους των προπονητών μπορούν να οδηγήσουν σε ακρότητες με στόχο την επίτευξη βέλτιστης σύστασης σώματος. Ακόμη, οι αθλητές αντοχής (ποδηλασία, κωπηλασία, δρομικά αγωνίσματα στίβου, μαραθώνιος, κολύμβηση κ.ά.), καθώς γνωρίζουν ότι το χαμηλό σωματικό βάρος αποτελεί πλεονέκτημα για το άθλημά τους, και οι αθλητές σε αισθητικά αθλήματα (ενόργανη γυμναστική, καλλιτεχνικό πατινάζ στον πάγο, αλλά και μπαλέτο), όπου η έμφαση δίδεται στην καλλίγραμμη εικόνα σώματος.

Οι δυο ειδικοί συμβουλεύουν τους αθλητές να συνειδητοποιήσουν ότι η υγεία είναι πιο σημαντική από ένα πιθανό αγωνιστικό πλεονέκτημα και τους προτρέπουν, προτού υιοθετήσουν μια εξαντλητική διατροφή, να συμβουλευθούν έναν αθλητικό διαιτολόγο-διατροφολόγο.

Όταν το σώμα εκπέμπει SOS

Το ανθρώπινο σώμα μπορεί να προσαρμοστεί σε κατάσταση χαμηλής ενεργειακής διαθεσιμότητας, δίνοντας προτεραιότητα στις επείγουσες φυσιολογικές διεργασίες και παρακάμπτοντας άλλες. Σε αρχική φάση, ο αθλητής παρουσιάζει αφυδάτωση, μυϊκές κράμπες, αδυναμία ή πρόωρη κόπωση κατά την προπόνηση, που συχνά περνούν απαρατήρητα. Οι δυσμενείς επιπτώσεις του RED-S εξελίσσονται προοδευτικά καθώς το έλλειμμα ενέργειας εντείνεται, οπότε και επέρχεται πραγματική απώλεια σωματικής δύναμης και μυϊκού ιστού, αφού το σώμα μπαίνει στη διαδικασία να καταβολίσει σκελετικούς μυς, προκειμένου να υποστηρίξει πιο σημαντικές λειτουργίες του σώματος (αναπνοή, καρδιακή λειτουργία). Εάν το RED-S παραμένει αδιάγνωστο για μεγάλο χρονικό διάστημα, οι επιπτώσεις για την υγεία σοβαρεύουν και μπορεί να είναι ενδοκρινολογικές/ορμονικές, καρδιολογικές, αιματολογικές, γαστρεντερικές, ψυχολογικές κ.ά.ß

ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ POLITICAL