Τον μηχανισμό που φέρεται να είχε στηθεί στη Θεσσαλονίκη, με τη χρήση προσώπων που εμφανίζονταν ως διαχειριστές και εταίροι σε επιχειρήσεις, ενώ στην πραγματικότητα είχαν περιορισμένα ή μηδενικά εισοδήματα, φέρνει στο φως η έρευνα των αρμόδιων αρχών για το κύκλωμα εκτεταμένης φοροδιαφυγής.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, στο δίκτυο των αποκαλούμενων «αχυρανθρώπων» φέρονται να συμμετείχαν εργαζόμενοι σε χαμηλόμισθες θέσεις, όπως καθαριστές, σερβιτόροι, διανομείς και υπάλληλοι υποδοχής. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, τα πρόσωπα αυτά εργάζονταν σε επιχειρήσεις εκτός Θεσσαλονίκης, την ώρα που εμφανίζονταν να διαχειρίζονται εταιρείες στην πόλη.
Το κοινό χαρακτηριστικό των περιπτώσεων είναι ότι άνθρωποι με πολύ χαμηλά εισοδήματα ή χωρίς δηλωμένα έσοδα εμφανίζονταν ξαφνικά να αναλαμβάνουν τη διαχείριση πολλών νομικών προσώπων. Οι επιχειρήσεις αυτές, σύμφωνα με τα ευρήματα, συσσώρευαν στη συνέχεια οφειλές εκατομμυρίων ευρώ.
Επτά χαρακτηριστικές περιπτώσεις του δικτύου
1. Γυναίκα με 12 εταιρείες και οφειλές 1,26 εκατ. ευρώ
Η πρώτη περίπτωση αφορά γυναίκα που εμφανιζόταν ως διαχειρίστρια σε επτά εταιρείες και ως εταίρος σε άλλες πέντε, συμμετέχοντας συνολικά σε 12 νομικά πρόσωπα. Οι συνολικές οφειλές των επιχειρήσεων ανέρχονταν σε 1.267.440,74 ευρώ.
Η ανάληψη της διαχείρισης και των 12 εταιρειών καταγράφεται τον Ιούλιο του 2023. Ωστόσο, τα προηγούμενα χρόνια τα εισοδήματά της ήταν ιδιαίτερα χαμηλά: 1.357,86 ευρώ το 2020 και 816,48 ευρώ το 2021.
Παράλληλα, εργαζόταν με μερική απασχόληση ως υπάλληλος γραφείου, με μικτές αποδοχές 415 ευρώ, αλλά και ως καθαρίστρια, με αποδοχές 481,87 ευρώ. Για την περίοδο 2022-2025 φέρεται να έλαβε συνολικά μόλις 1.000 ευρώ.
Μάλιστα, κατά τη σύλληψή της φέρεται να υπέδειξε άλλο πρόσωπο ως εκείνο που της είχε προτείνει να υπογράψει έγγραφα σχετικά με την εργασία της ως καθαρίστρια.
2. Διαχειρίστρια σε 16 εταιρείες με χρέη 3,31 εκατ. ευρώ
Σε δεύτερη περίπτωση, γυναίκα εμφανιζόταν ως διαχειρίστρια σε 12 νομικά πρόσωπα και ως εταίρος σε ακόμη τέσσερα, με τη συνολική συμμετοχή της να φτάνει τις 16 επιχειρήσεις.
Οι οφειλές τους ανέρχονταν σε 3.315.579,46 ευρώ, ενώ από τον Δεκέμβριο του 2021 εμφανιζόταν να έχει αναλάβει τη διαχείριση όλων των εταιρειών.
Τα φορολογικά της στοιχεία, ωστόσο, έδειχναν ετήσια εισοδήματα από 8.511,43 έως 9.179,15 ευρώ για την περίοδο 2018-2020. Σύμφωνα με τα στοιχεία του συστήματος ΕΡΓΑΝΗ, εργαζόταν με μερική απασχόληση στον κλάδο της εστίασης ως σερβιτόρα, λαμβάνοντας αποδοχές που αντιστοιχούσαν στον κατώτατο νομοθετημένο μισθό.
3. Άνδρας με οκτώ εταιρείες και οφειλές 3,6 εκατ. ευρώ
Ανάλογη είναι η εικόνα στην περίπτωση άνδρα που εμφανιζόταν ως διαχειριστής σε οκτώ νομικά πρόσωπα, τα οποία είχαν συσσωρεύσει χρέη ύψους 3.604.445,56 ευρώ.
Η εμπλοκή του στις συγκεκριμένες επιχειρήσεις ως διαχειριστή και εταίρου καταγράφεται από τον Νοέμβριο του 2023.
Τα δηλωθέντα εισοδήματά του ήταν 6.232,94 ευρώ το 2019, 3.139,12 ευρώ το 2020 και 3.762,81 ευρώ το 2021. Την ίδια περίοδο εργαζόταν με μερική απασχόληση ως πορτιέρης και υπάλληλος υποδοχής, με μικτές αποδοχές που δεν ξεπερνούσαν τα 424,11 ευρώ.
4. Διαχείριση 13 εταιρειών παρά τα ελάχιστα εισοδήματα
Τέταρτη περίπτωση αφορά άνδρα που εμφανιζόταν ως διαχειριστής σε 11 εταιρείες και ως εταίρος σε δύο ακόμη, συμμετέχοντας συνολικά σε 13 νομικά πρόσωπα.
Οι επιχειρήσεις είχαν συσσωρεύσει οφειλές 1.660.114,29 ευρώ. Η ανάληψη της διαχείρισης από τον ίδιο καταγράφεται από τον Μάρτιο του 2019.
Τα προηγούμενα χρόνια τα εισοδήματά του ήταν ιδιαίτερα περιορισμένα: 2.187,19 ευρώ το 2016, 3.090,59 ευρώ το 2017 και 1.614,66 ευρώ το 2018.
Μάλιστα, λόγω της οικονομικής του κατάστασης είχε ενταχθεί σε κρατικά προγράμματα κοινωνικής πρόνοιας. Παράλληλα, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΡΓΑΝΗ, εμφανιζόταν να εργάζεται ως διανομέας, σερβιτόρος, λαντζέρης και μάγειρας, με καθεστώς μερικής απασχόλησης.
5. Διαχειριστής σε 19 επιχειρήσεις με εισοδήματα περίπου 1.200 ευρώ τον χρόνο
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η περίπτωση άνδρα που εμφανιζόταν ως διαχειριστής σε επτά εταιρείες και ως εταίρος σε άλλες 12, συμμετέχοντας συνολικά σε 19 νομικά πρόσωπα.
Οι οφειλές των συγκεκριμένων επιχειρήσεων ανέρχονταν σε 3.084.269,06 ευρώ.
Από τον Μάιο του 2022 εμφανιζόταν ως διαχειριστής και στις 19 επιχειρήσεις, παρά το γεγονός ότι τα δηλωθέντα εισοδήματά του για τα έτη 2018, 2019 και 2020 ήταν μόλις 1.157,89, 1.177,33 και 1.254,89 ευρώ αντίστοιχα.
Και στη συγκεκριμένη περίπτωση, ο άνδρας είχε ενταχθεί σε κρατικά προγράμματα κοινωνικής πρόνοιας, ενώ εργαζόταν με μερική απασχόληση ως διανομέας και σερβιτόρος.
6. Γυναίκα χωρίς δηλωμένα εισοδήματα σε 13 εταιρείες
Στη λίστα περιλαμβάνεται επίσης γυναίκα που εμφανιζόταν ως διαχειρίστρια σε 12 νομικά πρόσωπα και ως εταίρος σε ακόμη ένα, συμμετέχοντας συνολικά σε 13 επιχειρήσεις.
Οι συνολικές οφειλές τους έφταναν τα 1.206.677,07 ευρώ. Η ίδια εμφανίστηκε ως διαχειρίστρια και στις 13 εταιρείες τον Οκτώβριο του 2020.
Σύμφωνα με τις φορολογικές της δηλώσεις για την περίοδο 2017-2020, δεν προέκυπταν ετήσια εισοδήματα. Παράλληλα, εργαζόταν ως καθαρίστρια με μερική απασχόληση, λαμβάνοντας μικτές αποδοχές 188,93 ευρώ.
Επιπλέον, απασχολούνταν σε κονσερβοποιία φρούτων στη Λάρισα, ενώ οι επιχειρήσεις στις οποίες εμφανιζόταν να συμμετέχει είχαν έδρα στη Θεσσαλονίκη.
7. Η περίπτωση των 30 εταιρειών με χρέη 6,5 εκατ. ευρώ
Η μεγαλύτερη περίπτωση από τις επτά αφορά άνδρα που εμφανιζόταν ως διαχειριστής σε 25 νομικά πρόσωπα και ως εταίρος σε ακόμη πέντε, συμμετέχοντας συνολικά σε 30 εταιρείες.
Οι επιχειρήσεις αυτές είχαν συσσωρεύσει οφειλές ύψους 6.518.362,42 ευρώ.
Η εμπλοκή του ως διαχειριστή καταγράφεται από τον Απρίλιο του 2023. Ωστόσο, στις φορολογικές του δηλώσεις για τα έτη 2020 και 2022 δεν εμφανίζονταν εισοδήματα, ενώ για το 2021 είχε δηλώσει μόλις 4.000,85 ευρώ, ποσό χαμηλότερο από το όριο της φτώχειας.
Οι επτά αυτές περιπτώσεις αποτυπώνουν την εικόνα που προκύπτει από την έρευνα των αρχών για τον τρόπο με τον οποίο φέρεται να λειτουργούσε το δίκτυο των «αχυρανθρώπων» στη Θεσσαλονίκη, με πρόσωπα περιορισμένης οικονομικής δυνατότητας να εμφανίζονται ως υπεύθυνοι για μεγάλο αριθμό επιχειρήσεων που συσσώρευαν χρέη εκατομμυρίων ευρώ.
