Ήταν 13 Μαΐου 2017 τη νύχτα και η επιβατική αμαξοστοιχία Ιντερσίτι κινείται με κατεύθυνση τη Θεσσαλονίκη. Ο μηχανοδηγός έχει αναπτύξει ταχύτητα μεγαλύτερη των 140 χιλιομέτρων χωρίς να αντιληφθεί, ούτε να ειδοποιηθεί, ότι άλλαζε η γραμμή κατεύθυνσης στο ύψος του Άδενδρου. Η διαγώνιος οδήγησε στον εκτροχιασμό του τρένου που κατέληξε πάνω στο σπίτι του ΟΣΕ, στο ύψος του σταθμού, που ήταν κλειστός. Τραγικός απολογισμός τρεις νεκροί, ο μηχανοδηγός, ο προϊστάμενος της αμαξοστοιχίας και ένας επιβάτης, γιατρός στο επάγγελμα, που καθόταν στο βαγόνι του κυλικείου. Και 13 επιβάτες τραυματίστηκαν.
ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΚΩΣΤΑΣ ΚΑΝΤΟΥΡΗΣ
Το σιδηροδρομικό δυστύχημα του Άδενδρου έχει πολλά κοινά χαρακτηριστικά με το δυστύχημα των Τεμπών, σχετικά με τις αιτίες πρόκλησής του. Μόνον που τότε η δικαστική έρευνα κατέληξε σε μία κλασική απόδοση ποινικών ευθυνών στον έναν μηχανοδηγό, καθώς ο δεύτερος που χειριζόταν την αμαξοστοιχία είχε χάσει τη ζωή του και στη συνέχεια την αθώωση του κατηγορούμενου λόγω αμφιβολιών. Και απλώς μία αναφορά στο δικαστήριο στις ελλείψεις των σιδηροδρόμων. Οι επισημάνσεις του προέδρου των μηχανοδηγών Κωνσταντίνου Γενηδούνια που κατέθεσε ως μάρτυρας ότι η τηλεματική δεν λειτουργούσε, δεν συγκίνησαν κανέναν. Απλώς καταγράφηκαν στα πρακτικά του δικαστηρίου.
«Άργησε να γίνει. Θα γινόταν ούτως ή άλλως. Το Άδενδρο μας το είχε δείξει». Μηχανοδηγός εν ενεργεία μιλώντας στην Karfitsa τονίζει ότι στον χώρο των σιδηροδρομικών το δυστύχημα των Τεμπών ήταν το χρονικό ενός προαναγγελθέντος θανάτου. «Τα προβλήματα εκεί στο Άδενδρο ήταν τα ίδια με τα Τέμπη. Δεν λειτουργούσε η φωτοσήμανση, ο μηχανοδηγός δεν ενημερώθηκε, δεν είδε φωτόσημο και δεν σταμάτησε», συμπλήρωσε.
Στη δίκη στο Τριμελές Πλημμελειοδικείο Θεσσαλονίκης όλοι επικεντρώθηκαν στο… δέντρο. Οι περισσότερες αναφορές έμειναν στην υψηλή ταχύτητα με την οποία κινούταν το τρένο και την υποχρέωση του μηχανοδηγού, ο οποίος ήταν νεκρός, να μειώσει την ταχύτητά του στα 60 χιλιόμετρα από τα 144 επειδή υπήρχε παράκαμψη.
Το δάσος της τηλεματικής
Κανείς όμως δεν διερωτήθηκε στο δικαστήριο για ποιόν λόγο ο μηχανοδηγός μέσα στη νύχτα δεν αντιλήφθηκε την παράκαμψη στην οποία το «σύστημα» έστελνε την αμαξοστοιχία σε παράκαμψη λόγω του σιδηροδρομικού σταθμού. Άλλωστε όλα τα μέλη των επιτροπών διερεύνησης που κατέθεσαν στο δικαστήριο, υποστήριξαν ότι η αιτία του δυστυχήματος ήταν η υπερβολική ταχύτητα. «Δεν θα μπορούσα να φανταστώ ότι δεν θα αντιδράσει σωστά», είπε απολογούμενος ο κατηγορούμενος. Ανέφερε πάντως ότι ο ίδιος δεν αντιλήφθηκε ούτε τον ιστό των φωτοσημάτων, ενδεχομένως επειδή χόρτα τον κάλυπταν.
Ήταν όμως δεδομένο ότι τα φωτοσήματα δεν λειτουργούσαν. Σε τέτοια περίπτωση, ακόμη και πίσω από χόρτα θα έδινε σήμα στον μηχανοδηγό να μειώσει ταχύτητα. Μέσα στη νύχτα όμως κάτι τέτοιο δεν μπορούσε να το δει. Ότι υπάρχει ένας ιστός φωτοσήματος που δεν λειτουργεί και στη βάση του έχει γραμμένη την ταχύτητα κίνησης σε εκείνο το σημείο. Ο πρόεδρος των μηχανοδηγών το είπε στην κατάθεσή του. Ότι δηλαδή ότι η τηλεματική λειτουργούσε το 2012. Όμως από τότε λόγω του μνημονίου ξεκίνησε η κατηφόρα. Η τηλεδιοίκηση υποστελεχωνόταν και οι υπάλληλοι στέλνονταν σε άλλες υπηρεσίες, προκειμένου να μείνει ο ΟΣΕ στον στόχο. Η χρηματοδότηση των 125 εκατομμυρίων ευρώ τον χρόνο για συντηρήσεις των έργων τηλεματικής έπεσαν λόγω κρίσης στα 45 εκατομμύρια ευρώ. Και με τις ζημιές που σχετίζονται με τις κλοπές των καλωδίων, αυτά τα χρήματα δεν έφταναν ποτέ. «Ό,τι χαλούσε ο ΟΣΕ δεν το αντικαθιστούσε λόγω έλλειψης κονδυλίων. Ήταν μία φθίνουσα πορεία που συνεχίζεται μέχρι σήμερα», λένε μηχανοδηγοί.
Στη σιδηροδρομική γραμμή Θεσσαλονίκη – Αλεξανδρούπολη, η τηλεδιοίκηση εφαρμόζεται μέχρι τον σταθμό του Στρυμόνα, στη διασταύρωση για τη Βουλγαρία. Στο υπόλοιπο τμήμα ακολουθείται η παραδοσιακή μέθοδος συνεννόησης. Αυτή της δεκαετίας του ’60. Δύο σταθμάρχες συνεννοούνται τηλεφωνικά μεταξύ τους και αφήνουν τρένα. «Κράτα εσύ αυτό το τρένο, στέλνω εγώ το άλλο». Έτσι υπάρχει μεγαλύτερη ασφάλεια. Και πολύ μεγαλύτερη καθυστέρηση αρκετή για να κάνει ακόμη περισσότερα βήματα πίσω ο σιδηρόδρομος στην Ελλάδα.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ KARFITSA
