Η σκηνοθέτης Αλίκη Στενού ανεβαίνει στη Θεσσαλονίκη, με την παράσταση «Πεθαίνω σαν χώρα», από τη Δευτέρα 3 Οκτωβρίου, στο Metropolitan the Urban Theater.
Σε συνέντευξή της στην «Karfitsa», η Αλίκη Στενού μιλάει για την πλοκή της παράστασης, για τη δική της σκηνοθετική μεταφορά, καθώς και για τα μηνύματα που θέλει να περάσει στο κοινό μέσα από αυτή. Χαρακτηριστικά αναφέρει ότι το κοινό ως συμμέτοχος του θεατρικού γεγονότος στέλνει κι αυτό τα δικά του μηνύματα κάθε φορά και έτσι όλοι μαζί αποτελούμε αυτή τη «χώρα»!
Συνέντευξη στη ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΛΑΔΑ
Πείτε μας λίγα λόγια για την πλοκή του έργου. Τί θα έρθει να παρακολουθήσει τοκοινό;
Το έργο αρχικά είναι πεζογράφημα, που ήρθε να γραφτεί μέσα σε ελάχιστο χρόνο, λίγες μονάχα μέρες, σαν «αυτός ο άνθρωπος να άναψε ένα βράδυ όλα τα φώτα του μυαλού του και να έφτιαξε μια έκρηξη», όπως γράφει πολύ ωραία ο Δ.Ν. Μαρωνίτης στην εισαγωγή του «Πεθαίνω σαν χώρα» για τον Δημήτρη Δημητριάδη. Μετά από χίλια χρόνια πολέμου και αιώνων κατοχής, έχοντας η χώρα διανύσει μια περίοδο που είναι καταγεγραμμένη ως «Τα χρόνια της Μεγάλης Ήττας», γράφεται μια επιστολή προς την ίδια τη χώρα, σαν ένας ερωτικός μονόλογος, από έναν αποστολέα του οποίου ο έρωτας παραμένει ανεκπλήρωτος. Και όπως γνωρίζουμε, ένας ανεκπλήρωτος έρωτας έχει συχνά μέσα του μεγάλη οργή, που μπορεί να μετατραπεί σε χείμαρρο λέξεων.
Πώς μεταφέρατε σκηνοθετικά ένα τόσο γνωστό έργο; Προσπαθήσατε να αγγίξετε όλεςτις λεπτομέρειες του έργου του Δημήτρη Δημητριάδη;
Οι λεπτομέρειες του έργου είναι άπειρες οπότε φαντάζομαι θα ήταν ανέφικτο να τις αγγίξω όλες. Ωστόσο, η ορμητικότητα του λόγου και η ταχύτητα με την οποία εναλλάσσονται οι εικόνες στο κείμενο έγιναν οδηγός για τη σκηνοθετική μου προσέγγιση, που αποτελεί ένα μοντάζ από εικόνες τις οποίες συνθέτουν πέντε αφηγητές και ένας μουσικός, στην προσπάθειά τους να μεταφέρουν εκείνες τις λέξεις του Δημήτρη Δημητριάδη που δύσκολα τις αντιλαμβάνεται κανείς μονάχα με το νου του.
Ποια μηνύματα «αποκρύπτονται» στον τίτλο της παράστασης;
Στη δική μου ανάγνωση, ο πρωταγωνιστής είναι η χώρα -άρα και όλοι μας-, η οποία μάλιστα βρίσκεται σε κρίση, σε ένα έσχατο σημείο, λίγο πριν τον θάνατο. Θεωρώ πως αυτός ο κρίσιμος μεταβατικός χαρακτήρας του «πεθαίνω», ορίζει ένα «επείγον» που διατρέχει όλο το κείμενο. Μια επιτακτικότητα να κάνεις κάτι για να αλλάξει αυτό το τελεσίδικο γεγονός, εάν γίνεται.
Τί μηνύματα θέλετε να περάσετε μέσα από τη δική σας σκηνοθετική μεταφορά στοκοινό;
Δεν νομίζω ότι στόχος μου είναι τόσο να περάσω κάποια μηνύματα σαν να έχω καταλάβει κάτι που οι άλλοι δεν γνωρίζουν, όσο περισσότερο να διερωτηθούμε ενεργητικά μαζί με το κοινό σχετικά με δυσλειτουργίες αιώνων που απασχολούν την ανθρωπότητα και που δυστυχώς παραμένουν επίκαιρες και άλυτες, όπως π.χ. ο πόλεμος που «κρατάει πάνω από χίλια χρόνια», όπως λέγεται στο κείμενο, και μοιάζει με αθεράπευτη αρρώστια. Το κοινό ως συμμέτοχος του θεατρικού γεγονότος στέλνει κι αυτό τα δικά του μηνύματα κάθε φορά και ειδικά επειδή όλοι μαζί αποτελούμε αυτή τη «χώρα», έχει ενδιαφέρον να δούμε πού βρισκόμαστε τώρα, ή εδώ και αρκετό καιρό!
Οι συνεργασίες στον χώρο του θεάτρου πιστεύετε παίζουν σημαντικό ρόλο για ένακαλό θεατρικό αποτέλεσμα;
Απόλυτα. Για ένα καλό θεατρικό αποτέλεσμα θεωρώ απαραίτητη την καλή επικοινωνία και τη δημιουργική παρουσία όλων των συνεργατών. Η μουσική πρέπει να συνεργαστεί με την κίνηση, τις λέξεις και τα νοήματα, για να αναδείξουν τελικά την ιστορία. Αν κάποιο από αυτά τα στοιχεία ακολουθεί εντελώς ανεξάρτητη πορεία, το αποτέλεσμα κινδυνεύει να βγει ασύνδετο και αποπροσανατολιστικό για τον θεατή.
Πώς θα περιγράφατε την παράσταση με λίγες λέξεις;
Αρχικά θα περιέγραφα την παράσταση μέσα από την έννοια της «έντασης», όπως και οι λέξεις του κειμένου. «Οι λέξεις απέκτησαν μια πρωτοφανή ένταση κι έτσι όλοι σκέφτονταν πολύ ποιες θα χρησιμοποιήσουν, γιατί ορισμένες μπορούσαν τώρα να κάψουν ανεπανόρθωτα την γλώσσα» (Απόσπασμα από το «Πεθαίνω σαν χώρα» του Δ. Δημητριάδη). Άλλη μία λέξη με την οποία θα την χαρακτήριζα είναι το «πάθος», από μεριάς όλων των ανθρώπων επί σκηνής, που ελπίζω να μεταφέρεται και να παρασύρει το κοινό σε μια ολιστική θεατρική εμπειρία.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ KARFITSA
