Οι αναθεωρημένοι κανόνες ανταγωνισμού για τις συμφωνίες συνεργασίας μεταξύ ανταγωνιστών στην ευρωπαϊκή αγορά τέθηκαν σε ισχύ την 1η Ιουλίου. Αυτοί οι νέοι κανόνες για την κοινή αγορά παρέχουν το νομικό πλαίσιο για συμμαχίες επιχειρήσεων λιανικής και χονδρικής στην Ευρώπη.
Του Βασίλη Κορκίδη προέδρου ΕΒΕΠ
Αν μάλιστα είχαν εφαρμοστεί νωρίτερα, ενδεχομένως να είχαν αποτρέψει το φαινόμενο που έχει χαρακτηριστεί ως «greedflation» και θέτει νέα διλήμματα στην αντιμετώπισή του. Οι οριζόντιες κατευθυντήριες γραμμές επιβεβαιώνουν τα οφέλη που αποφέρει η κοινή αγορά στους καταναλωτές και τη βιομηχανία, συμπεριλαμβανομένων των καλύτερων τιμών, των επιλογών, της αποτελεσματικότητας και της καινοτομίας. Επιβεβαιώνουν επίσης ότι οι συμμαχίες επιχειρήσεων λιανικής και χονδρικής μπορούν να δημιουργηθούν με χρήσιμους τρόπους και να συμμετέχουν σε διαφορετικές δραστηριότητες. Κοινές προμήθειες με διαπραγματεύσεις όρων και προϋποθέσεων βοηθούν τους λιανοπωλητές και τους χονδρεμπόρους να διαπραγματευτούν και να φέρουν καλύτερες τιμές στα νοικοκυριά.
Οι νέοι κανόνες αναγνωρίζουν την αξία της συγκέντρωσης της ζήτησης για την αντιστάθμιση της ισχύος των μεγάλων προμηθευτών στην αγορά, αλλά και ως μέσο για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της ανθεκτικότητας. Στην πραγματικότητα, η Επιτροπή έχει άλλωστε ήδη προβεί σε από κοινού αγορές, δημιουργώντας πλατφόρμες για την προμήθεια φυσικού αερίου και εμβολίων. Οι νέοι κανόνες προσφέρουν χρήσιμη καθοδήγηση σχετικά με το τι μπορεί και τι δεν μπορεί να γίνει κατά τη διαπραγμάτευση με προμηθευτές, επαναλαμβάνοντας την αξία των σκληρών διαπραγματεύσεων για τους καταναλωτές. Επιβεβαιώνουν επίσης τα πολλά θετικά αποτελέσματα που μπορούν να έχουν τέτοιες διαπραγματεύσεις στους καταναλωτές, οι οποίοι επωφελούνται από καλύτερες τιμές και περισσότερες επιλογές, ενώ οι προμηθευτές μπορούν να επεκτείνουν τα δίκτυα διανομής τους και να καινοτομήσουν περισσότερο.
Οι κατευθυντήριες γραμμές αναγνωρίζουν επίσης ότι ένα βασικό στοιχείο κατά την αξιολόγηση των επιπτώσεων των συμμαχιών είναι η αντισταθμιστική ικανότητα πώλησης των προμηθευτών, συμπεριλαμβανομένου του κατά πόσον προσφέρουν προϊόντα «απαραίτητα» που οι λιανοπωλητές και οι χονδρέμποροι πρέπει να τοποθετούν στα ράφια τους, αν θέλουν να προσελκύσουν καταναλωτές. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι οι ευρωπαϊκές εταιρικές συμμαχίες λιανικής και χονδρικής ασχολούνται με έναν μικρό αριθμό ισχυρών παγκόσμιων κατασκευαστών που κυριαρχούν σε ορισμένες κατηγορίες προϊόντων με τα απαραίτητα προϊόντα τους και απολαμβάνουν καθαρά περιθώρια κέρδους 15%-30% σχεδόν δεκαπλάσια από αυτά των λιανοπωλητών, ενώ δεν συναλλάσσονται με αγρότες και μικρούς προμηθευτές. Μια έκθεση του Κοινού Κέντρου Ερευνών της ΕΕ επιβεβαιώνει ότι οι Ευρωπαϊκές Συμμαχίες Λιανικής και Χονδρικής έχουν πολύ περιορισμένο αντίκτυπο στους αγρότες. Απαιτούνται λοιπόν σημαντική σαφήνεια και προσεκτική αναγνώριση στις συμμαχίες λιανικής και χονδρικής, ώστε να βοηθούν στην εξισορρόπηση της κατανομής της οικονομικής δύναμης προς όφελος των καταναλωτών και να μετριάσει τις αρνητικές επιπτώσεις των εδαφικών περιορισμών εφοδιασμού, που συχνά επιβάλλονται από παγκόσμιους προμηθευτές, οι οποίοι κατακερματίζουν την ενιαία αγορά και κοστίζουν επιπλέον στους πολίτες της ΕΕ 14 δισ. ευρώ κάθε χρόνο.
Ο «πληθωρισμός της απληστίας» απασχολεί πλέον σοβαρά και την ελληνική αγορά, όπως και τις υπόλοιπες χώρες της Ευρωζώνης. Παρά την αποκλιμάκωση του δείκτη τιμών καταναλωτή στο 2,7% στην Ελλάδα και στο 5,4% στην Ευρωζώνη, οι μεγάλες πληθωριστικές εστίες των τροφίμων και καταναλωτικών αγαθών παραμένουν ενεργές και προειδοποιούν ότι αν δεν συγκρατηθούν τα επιχειρηματικά περιθώρια κέρδους, η αντιμετώπιση του πληθωρισμού θα τραβήξει σε βάθος χρόνου με «ακριβό χρήμα». Οι οικονομικές προκλήσεις συνδέονται κατά κύριο λόγο με τη μετεξέλιξη του πληθωρισμού από ζήτησης και κόστους σε «απληστίας», με αναδιανεμητικές επιπτώσεις που βελτιώνουν τη θέση κάποιων ισχυρών, επιδεινώνοντας τη θέση κάποιων μικρομεσαίων.
Έρευνα του ΔΝΤ διαπιστώνει ότι ο πληθωρισμός της Ευρωζώνης από τις αρχές του 2022 οφείλεται κατά 45% στα υψηλότερα επιχειρηματικά κέρδη, κατά 40% στις τιμές εισαγωγών και κατά μόλις 25% στην αύξηση των μισθών. Συγκεκριμένα, η αποτελεσματικότητα της περιοριστικής νομισματικής πολιτικής εξαρτάται περισσότερο από τη συγκράτηση των επιχειρηματικών κερδών, την αναπλήρωση των εισαγωγών με εγχώρια παραγωγή και πολύ λιγότερο από τον έλεγχο των μισθολογικών αυξήσεων. Με άλλα λόγια, χωρίς μείωση των περιθωρίων κέρδους η επιστροφή του πληθωρισμού στο επίπεδο του 2% θα απαιτήσει περισσότερο χρόνο με τις ανάλογες αρνητικές συνέπειες στην ευρύτερη οικονομική δραστηριότητα της Ευρωζώνης. Το συμπέρασμα είναι οι συμφωνίες να επιτρέπουν την εξισορρόπηση, όπου οι διαπραγματευτικοί εταίροι μπορεί να είναι ισχυρότεροι και οι συμμαχίες να έχουν αρνητικό αντίκτυπο στην αγορά.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ POLITICAL




