Η Θεσσαλονίκη, πόλη με πλούσια ιστορία και πολιτιστική κληρονομιά, έχει γίνει τα τελευταία χρόνια ένας ανοιχτός καμβάς για την τέχνη των τοιχογραφιών.
Ρεπορτάζ: Φιλίππα Βλαστού
Οι τοίχοι της Θεσσαλονίκης έχουν μετατραπεί σε χώροι έκφρασης για street artists. Καλλιτέχνες από διάφορα μέρη του κόσμου αφήνουν το αποτύπωμά τους, προσδίδοντας χρώμα και ζωή στις αστικές γειτονιές. Οι τοιχογραφίες στη Θεσσαλονίκη δεν είναι απλώς διακοσμητικές. Κάθε μία από αυτές κρύβει μια μοναδική ιστορία, ένα μήνυμα ή ένα συναίσθημα που ο καλλιτέχνης θέλει να επικοινωνήσει στο κοινό.
Δημιουργοί κάποιων από τα ομορφότερα murals της πόλης μιλούν στην Karfitsa για τις ιστορίες που κρύβονται πίσω από αυτά.
SIMONI FONTANA
λOVE IS λOVE (2021)
Τα πορτραίτα δυο γυναικών – υπερηρώων που περιτριγυρίζονται από φωτοστέφανα διακρίνονται στο mural των Αργύρη SER και η Simoni Fontana, στο διαπολιτισμικό σχολείο ανατολικής Θεσσαλονίκης. «Στην τοιχογραφία βλέπουμε δυο ηρωίδες που παλεύουν καθημερινά για τα δικαιώματα της εθνικότητας, της φυλετικής και σεξουαλικής ισότητας. Ο τίτλος «λOVE IS λOVE» έγινε μέρος του έργου και μπορούμε να το διαβάσουμε στο πάνω μέρος του. Love is Love είναι ένα ισχυρό μότο της LGBTQI+ κοινότητας. Το 1970, ο γραφίστας Tom Doerr επέλεξε το μικρό ελληνικό γράμμα «λ», όπου και υιοθετήθηκε για πρώτη φορά ως σύμβολο της απελευθέρωσης των ομοφυλόφιλων από την Gay Activists Alliance της Νέας Υόρκης», επισημαίνει η Simoni Fontana. Το mural πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της παγκόσμιας καμπάνιας Converse City Forest σε συνεργασία με καλλιτέχνες, οι οποίοι δημιούργησαν, το 2021, σε διάφορες πόλεις του κόσμου, τοιχογραφίες με θέμα το Breaking Barriers, χρησιμοποιώντας βιώσιμες μπογιές που καθαρίζουν την ατμόσφαιρα.
Το «πορτραίτο της Θεσσαλονίκης» (2020)
H Simoni Fontana και ο Αργύρης Ser βρίσκονται πίσω και από «το πορτραίτο της Θεσσαλονίκης», επί της οδού Αλ. Σβώλου με Δ. Γούναρη. Ένα γυναικείο πρόσωπο, σε ήρεμη έκφραση, όπου γύρω του υπάρχουν χρώματα, καλωσορίζει τους επισκέπτες της Ναυαρίνου, μέσα από την επιβλητική τοιχογραφία που εμφανίζεται σε μια από τις πολυκατοικίες της πιο νεανικής γειτονιάς της πόλης.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΤΡΟΥ
Σινεμά ο Παράδεισος (2022)
Ένα φορτισμένο με συναίσθημα mural. Μια σκηνή από το «Cine Paradiso» αναβιώνει στην οδό Β. Ουγκώ, σαν μια ωδή στον Ένιο Μoρικόνε. Ο Γιάννης Πέτρου έχει δημιουργήσει μια τοιχογραφία, η ιδέα της οποία ανήκει στο Σύλλογο Φίλων Ένιο Μoρικόνε που εδράζει στη Λάρισα. To έργο αποτυπώνει μια σκηνή από την εκπληκτική ταινία «Cine Paradiso» του Τζουζέπε Τορνατόρε την μουσική της οποίας υπέγραψε ο Μoρικόνε.
Στην τοιχογραφία που απλώνεται σε έναν μεγάλο λευκό τοίχο, δίπλα από ένα ιδιωτικό πάρκινγκ στα Άνω Λαδάδικα, βλέπουμε έναν πιτσιρικά να κρατάει ένα φιλμ ταινίας, κοιτάζοντας το με δέος. «Η συγκεκριμένη σκηνή στην ταινία έχει μεγάλο νόημα και συναισθηματική φόρτιση, για αυτό επιλέχθηκε. Η ταινία είναι αυτοβιογραφική και αφορά τον Τορνατόρε, είναι η μεταφορά της ζωής του. Η σκηνή δείχνει ένα παιδί, από μια επαρχιακή πόλη της Νότιας Ιταλίας, να ανακαλύπτει τη μαγεία του κινηματογράφου. Η στιγμή που πιάνει στα χέρια του ένα φιλμ και το βλέπει από κοντά, για πρώτη φορά, μαγεύεται και το κοιτάει με λαχτάρα και παιδικότητα», λέει ο Γ. Πέτρου. «Ως εικαστικός ήθελα να αποτυπώσω τη μαγεία της πρώτης στιγμής που ανακαλύπτει ένας άνθρωπος τι θέλει να κάνει στη ζωή του. Ήταν το πιο δύσκολο εγχείρημα».
Η τοιχογραφία έγινε στα μέσα του καλοκαιριού, το 2022, κάτω από υψηλές θερμοκρασίες. «Η ζέστη δεν ήταν η μόνη δυσκολία. Το mural έγινε σε έναν τοίχο, όπου δίπλα λειτουργεί ένα πάρκινγκ, οπότε είχα αγωνία μην στάξει κάποια σταγόνα μπογιάς στα οχήματα», περιγράφει ο Γ. Πέτρου. Παρ’ όλα αυτά, το αποτέλεσμα δημιουργήθηκε μέσα σε τρεις – τέσσερις μέρες και από τότε έχει γίνει από τα πολυφωτογραφημένα σημεία των Άνω Λαδάδικων.
APSET
NORACISM NOSEXISM (2021)
Το δίπτυχο τοιχογραφιών με τίτλο «NORACISM NOSEXISM» βρίσκεται στην οδό Γιαννιτσών. «Βασισμένος στην ιδιαιτερότητα της περιοχής με την έντονη πολιτισμική της δραστηριότητα, δημιούργησα αυτό το σχέδιο στο οποίο απεικονίζονται τρεις γυναίκες μαζί με τα ‘ζώα-σύμβολα’ της χώρας από την οποία προέρχονται∙ σαν μια ‘πολιτισμική δάδα’ που τις ακολουθεί στο νέο τους σπίτι. Το συμβολικό κολίμπρι, το οποίο ίπταται στα όρια, παίρνει το νέκταρ συνεχίζοντας τον κύκλο της ζωής», περιγράφει ο Apset.
TAKE ACTION (2021)
Περπατώντας στην Προξένου Κορομηλά, στο κέντρο, θα βρεις στον τοίχο του 43ου δημοτικού σχολείου Θεσσαλονίκης μια τοιχογραφία με χρώματα και πρόσωπο, που φέρει τον τίτλο «Take Action». Το έργο δημιουργήθηκε μέσω μιας εθελοντικής δράσης σε συνεργασία με το κέντρο της Action Aid στη Θεσσαλονίκη, το Mural Arts Institute της Φιλαδέλφειας και με υπεύθυνη project τη Στέλλα Τσιαρβούλα, με θέμα: «Covid, νεολαία και ψυχική υγεία».
«Είχαμε καθίσει όλοι οι παραπάνω δια ζώσης αλλά και με τηλεδιασκέψεις για το πως μας επηρέαζε η κρίση που βιώναμε τότε και ειδικότερα το αντίκτυπο αυτής στους νέους. Ανταλλάξαμε απόψεις με καλλιτέχνες της Φιλαδέλφειας, μας παρουσιάσανε τα ανάλογα projects τους και έπειτα καθίσαμε με τα παιδιά της πόλης μας να καταγράψουμε και να συγκεντρώσουμε αυτές τις σκέψεις μας που με τη βοήθεια εθελοντών δημιουργήσαμε όλοι μαζί αυτή τη τοιχογραφία.. Στα δεξιά του τοίχου αφήσαμε ακόμη ένα έργο πιο διαδραστικό το οποίο θα μπορούσε ο οποιοσδήποτε να γράψει πάνω τις σκέψεις του και να αφήσει το δικό του μήνυμα», τονίζει ο Apset. Η υλοποίηση διήρκησε γύρω στις 3 μέρες.
Ζήσε δυο φορές (2017)
Σε έναν μεγάλο τοίχο του νοσοκομείου ΑΧΕΠΑ αναρριχείται το συνεργατικό έργο των Apset και Same84. Δυο πρόσωπα που ενώνονται δείχνοντας τη ζωή που φεύγει τονίζοντας όμως αυτής που έρχεται στέλνοντας το μήνυμα της δωρεάς οργάνων. Η εργασίες της τοιχογραφίας διήρκησαν τέσσερις ημέρες και διοργανώθηκε από την «Urban Act» και τον Σύλλογο Νεφροπαθών Θεσσαλονίκης.
Κοκκινοσκουφίτσα και Κακός Λύκος, η σύγχρονη εκδοχή (2015)
Ένα ακόμη κτίριο της πόλης που έχει γίνει καμβάς είναι αυτό της ΕΡΤ. Μια τοιχογραφία συνεργατική του Apset με τον Same84, το οποίο διοργάνωσε η «Urban Act». Ο Apset δημιούργησε το έργο στα αριστερά, απεικονίζοντας μία νέα κοπέλα, μέσα από τη λογική μιας «σύγχρονης κοκκινοσκουφίτσας». «Η τοιχογραφία περιέχει αρκετά εννοιολογικά στοιχεία, όπως το post it στο καλάθι που γράφει ‘’και αν αργήσω φάτε’’, την κονκάρδα του λύκου στη ζακέτα, οι βαλβίδες μέσα στο βαζάκι, ο χάρτινος γιακάς, το νερό στη κουκούλα, τα tattoo στα χέρια κ.ά.».
Το σήμα της Μελενίκου (2011)
Η γειτονιά της Μελενίκου έχει το δικό της «τοπόσημο» δια χειρός Apset και Live2. Ένας νεαρός με μια λάμπα στο κεφάλι που απεικονίζει τη γη. Ήταν το πρώτο προσωπικό μεγάλο έργο (mural) του Apset και χρειάστηκε τέσσερις μέρες για να ολοκληρωθεί.
Ο Apset θυμάται πως «ήταν ο ένας από τους έξι τοίχους που είχαν γίνει στα πλαίσια της XV Biennale de la Mediterrane το 2011 με θέμα ‘Symbiosis’. Kάπoιοι άλλοι τοίχοι ήταν αυτός στα Λαδάδικα της ‘Faith47 & Daleast με τον φοίνικα, αυτός στις φοιτητικές εστίες με τον Παρθενώνα φτιαγμένος από ευρώ του ‘Blu’ και τα δύο κτίρια που αγκαλιάζονται πάνω στο Ιπποκράτειο του Νast-Nade. To δικό μας θέμα το σκεφτήκαμε με τον Live2, γιατί πιστεύαμε πως άρμοζε στη συγκεκριμένη γειτονιά της Μελενίκου. Το θέμα της συμβίωσης σε όλες τις εκφάνσεις της: Θρησκευτική (με τα σύμβολα γύρω από το κεφάλι λάμπα), φυλετική (με τις σφαίρες στα χέρια με τα σήματα των φύλων), διαπολιτισμική και παγκόσμια». Την διοργάνωση της τοιχογραφίας είχε το «carpe diem».
GERA1
Ο visual artist GERA1 έχει δημιουργήσει εντυπωσιακά murals στη Θεσσαλονίκη, κάποια τα βρίσκουμε ακόμη, κάποια άλλα ήταν ephemeral art, ενώ άλλα έχουν καταστραφεί από βάνδαλους.
No justice no peace (2020)
Ένας άνθρωπος, με μάσκα full face, ξεπρόβαλε στο Στρατόπεδο Παύλου Μελά στη Σταυρούπολη. Ο GERA1, δημιούργησε μέσα σε τρεις μέρες την τοιχογραφία, την περίοδο του covid όταν δολοφονήθηκε o George Floyd στις ΗΠΑ. Σκοπός του GERA1 του ήταν να θίξει τη σχέση ειρήνης και δικαιοσύνης, όπου όταν δεν υπάρχει η μία είναι αδύνατον να επικρατήσει και η άλλη.
Visionary (2018)
Tο «Visionary», δημιουργήθηκε μέσα σε τέσσερις μέρες, στο 11ο δημοτικό σχολείο Ευόσμου και η τοιχογραφία αυτή αναφέρεται σ’ ένα παιδί που βάζει στο αυτί του ένα κοχύλι, αφουγκράζεται τους ήχους της θάλασσας και ονειρεύεται.
Isabella (2019)
Το πορτρέτο μιας νεαρής γυναίκας, εμφανίστηκε στο πλαίσιο ενός από τα πιο γνωστά μουσικά φεστιβάλ της πόλης, το Street Mode Festival και ολοκληρώθηκε μέσα σε 2 μέρες. Το όνομα αυτής «Isabella» και υπήρξε στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης.
Warped (2018)
Το έργο «Warped» είναι ένα αυθόρμητο και αφαιρετικό σχέδιο, το οποίο δημιουργήθηκε στα πανεπιστήμια της Θεσσαλονίκης, στο πλαίσιο ενός φεστιβάλ και ολοκληρώθηκε μέσα σε μια μέρα.
Siesta (2021)
O καλλιτέχνης έχει δημιουργήσει και μια τοιχογραφία στη Σχολή Καλών Τεχνών, στο τμήμα Κινηματογράφου, στη Σταυρούπολη. Τη μορφή μιας μητέρας, ώστε να αναδείξει μια οικεία στιγμή της καθημερινότητας, όπου αυτή η γυναίκα έχοντας προσφέρει όλη της την ενέργεια στις ανάγκες των πολλαπλών ρόλων της, ξεκλέβει μια στιγμή χαλάρωσης για να κοιμηθεί φευγαλέα στον καναπέ, λίγο πριν επιστρέψει στις απαιτήσεις της καθημερινότητάς της. Ο GERA1 εργάστηκε τέσσερις ημέρες για αυτό το έργο.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ KARFITSA
