Σε τεντωμένο σκοινί το πολιτικό σκηνικό της χώρας, καθώς όλα δείχνουν πως εγκυμονούν κίνδυνοι για το κομματικό σύστημα. – O καθηγητής πολιτικής επιστήμης κος. Χρύσανθος Τάσσης εξηγεί στην Karfitsa όλες τις πρόσφατες εξελίξεις.
Οι επικείμενες εσωκομματικές εκλογές στα δύο μεγάλα αντιπολιτευτικά κόμματα, ΣΥΡΙΖΑ και ΠΑΣΟΚ, οδηγούν στην έλλειψη ουσιαστικής αντιπολίτευσης. Η πρόσφατη διαγραφή του βουλευτή Μάριου Σαλμά από το κυβερνών κόμμα της ΝΔ. Μία Βουλή με ρεκόρ εκπροσώπησης των περισσότερων κομμάτων (9 στον αριθμό) και 14 ανεξάρτητους/ες βουλευτές/ βουλεύτριες, που καθόλου απίθανο να συστήσουν κοινοβουλευτική ομάδα. Η άνοδος των ακροδεξιών κομμάτων αλλά και των εκπροσώπων τους στην απήχηση του κόσμου στις πρόσφατες δημοσκοπήσεις. Όλα τα παραπάνω, σε συνδυασμό με τα υψηλά ποσοστά αποχής στις εκλογικές αναμετρήσεις και την φανερή αδιαφορία των πολιτών για τις πολιτικές διεργασίες διαμορφώνουν ένα ρευστό πολιτικό σκηνικό που χαρακτηρίζεται από κρίση.
«Η κρίση εκπροσώπησης που έγινε φανερή την περίοδο των μνημονίων, φαίνεται ότι υπάρχει ανάλογα και στη σημερινή εποχή. Κι’ αυτό δημιουργεί προβλήματα, που σημαίνει ότι τα πολιτικά κόμματα δεν μπορούν να διαδραματίσουν τον κυρίαρχο ρόλο ως φορείς εκπροσώπησης των κοινωνικών αιτημάτων», αναφέρει στην Karfitsa ο κος Χρύσανθος Τάσσης, επίκουρος καθηγητής του τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής του Δημοκριτείου Πανεπιστήμιου Θράκης με αντικείμενα την πολιτική κοινωνιολογία και το ελληνικό πολιτικό σύστημα.
Το κρισιακό φαινόμενο των κομμάτων της αντιπολίτευσης
Πιο συγκεκριμένα, αναφορικά με την εσωτερική διαμάχη που μαίνεται στα κόμματα της αντιπολίτευσης ο κος Τάσσης εξηγεί ότι «Οι διεργασίες των κομμάτων της αντιπολίτευσης είναι σε μία περίοδο που χαρακτηρίζεται από μεγάλη πολιτική και εκλογική κρίση και στα δύο κόμματα, και στο ΠΑΣΟΚ και στο ΣΥΡΙΖΑ».
Από την πλευρά του ΠΑΣΟΚ, που έχει αναλυθεί ως το βασικό κόμμα της Γ’ Ελληνικής Δημοκρατίας, από το 2012 και τις εκλογές του «εκλογικού σεισμού», έχει δυσκολία πολιτική και εκλογική. Φαίνεται, μάλιστα πως στις τελευταίες εκλογές δεν μπόρεσε να κεφαλαιοποιήσει και την μεγάλη πτώση του ΣΥΡΙΖΑ αλλά και στις ευρωεκλογές την μεγάλη πτώση της ΝΔ. Άρα παρά το γεγονός ότι και η ΝΔ, ιδίως ο ΣΥΡΙΖΑ φαίνεται να καταρρέει, το ΠΑΣΟΚ δεν καταφέρνει να έχει ένα αξιοπρεπές ποσοστό που να του δίνει μια εκλογική και πολιτική δυναμική.
Όσον αφορά στον ΣΥΡΙΖΑ, η μεγάλη πτώση που έχει στα εκλογικά ποσοστά σε συνδυασμό με την αποχώρηση του Αλέξη Τσίπρα συνεισφέρει στο κρισιακό φαινόμενο. Ο ΣΥΡΙΖΑ είχε μια εκλογική νίκη το 2015, αλλά μία τεράστια πολιτική ήττα. Τα κόμματα βρίσκονται σε διαρκή κρίση σε ένα κομματικό σύστημα όμως το οποίο φαίνεται να μην ενδιαφέρει την κοινωνία και τους πολίτες, αν δούμε και τα τεράστια ποσοστά αποχής, περίπου 60% στις ευρωεκλογές σε συνδυασμό με την μεγάλη εποχή στις εκλογές για την τοπική αυτοδιοίκηση».
Η ΝΔ του Κυριάκου Μητσοτάκη
Για το κυβερνητικό κόμμα και τις πολιτικές διεργασίες που πραγματοποιούνται στο εσωτερικό του, ο κος Τάσσης τονίζει ότι «Στην πολιτική επιστήμη, υπάρχει ο όρος το κυρίαρχο κόμμα, αυτό το οποίο που με εκλογικούς όρους κερδίζει τρεις συνεχόμενες εκλογικές αναμετρήσεις. Η Νέα Δημοκρατία, υπό την ηγεσία του κυρίου Μητσοτάκη φαίνεται ότι αυτό μπορεί να το καταφέρει, δηλαδή να έχουμε ένα κομματικό σύστημα με κυρίαρχο κόμμα την ΝΔ. Ωστόσο ο κος. Μητσοτάκης έκανε μία πολιτική συμμαχία με ένα κομμάτι του εκσυγχρονιστικού ΠΑΣΟΚ το 2016, όταν έγιναν εσωκομματικές εκλογές. Και βλέπουμε ότι ένα πολύ μεγάλο ποσοστό των υπουργών και της Κυβέρνησης είναι στελέχη τα οποία προέρχονται από το εκσυγχρονιστικό ΠΑΣΟΚ.
Η Νέα Δημοκρατία προσπαθεί και κατάφερε να εκφράσει το 40% του ελληνικού λαού, που είπε ναι στο Δημοψήφισμα. Συμπυκνώθηκε όλη η αντίδραση στο αντισύριζα μέτωπο και υπέρ του μνημονίου. Ένα 40% το οποίο εκφράστηκε το 2015, συνασπίστηκε το 2016 πολιτικά και κοινωνικά γύρω από την ΝΔ του Κυριάκου Μητσοτάκη. Η πολιτική συνεργασία ενός κομματιού του ΠΑΣΟΚ με την ΝΔ, κατά την άποψη μου έχει πιθανότητες να οδηγήσει και σε μια νέα εκλογική νίκη σε τρία χρόνια.
Τι προκαλεί ρωγμές στο πολιτικό σύστημα;
Ο κος Χρύσανθος Τάσσης τοποθετήθηκε αναφορικά με τις πρόσφατες ανεξαρτητοποιήσεις στην ελληνική Βουλή, οι οποίες θυμίζουν την κρίση που είχε δημιουργηθεί το 2012-2013, καθώς φημολογείται η σύσταση μίας νέας κοινοβουλευτικής ομάδας.
Ειδικότερα, όπως ο ίδιο αναφέρει «Από το 2012-2013 υπήρχε μια κρίση του πολιτικού συστήματος που πριν από τις εκλογές του 2012, μετά την κυβέρνηση ΝΔ-ΛΑΟΣ-ΠΑΣΟΚ υπό τον κο. Παπαδήμο, ανεξαρτητοποιήθηκαν πάρα πολλοί βουλευτές, το ίδιο φαίνεται να γίνεται και τώρα. Αυτό σημαίνει ότι φαίνεται πως το κομματικό μας σύστημα δεν μπορεί να αναπαραχθεί, δηλαδή δεν έχει νομιμοποίηση στην κοινωνία. Έτσι, όπως το 2012-2013, λόγω των μνημονίων και αυτό που λέμε εμείς στην πολιτική επιστήμη, πολιτική καρτελοποίηση, τα κόμματα συγκλίνουν και οργανωτικά και πολιτικά με την κατάρρευση των μαζικών κομμάτων και με την αποδοχή της νεοφιλελεύθερης ατζέντας, αυτό προκαλεί ρωγμές. Αυτό που λέμε κρίση εκπροσώπησης. Δηλαδή, υπάρχει μια μεγάλη δυσαρέσκεια του ελληνικού λαού, η οποία την περίοδο του 2010-2012 εκφράστηκε με τις διαδηλώσεις και τους «αγανακτισμένους» και την άνοδο του ΣΥΡΙΖΑ.
Ωστόσο, στην σημερινή εποχή υπάρχει η άποψη ότι δεν υπάρχει μια εναλλακτική επιλογή και ο κόσμος οδηγείται σε αποχή. Γιατί η εναλλακτική δημοκρατική επιλογή του ΣΥΡΙΖΑ δοκιμάστηκε και απέτυχε, είτε από τα δικά του προβλήματα, είτε από την πίεση του εξωτερικού παράγοντα, της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είτε από την πίεση του εσωτερικού παράγοντα (ΝΔ-ΠΑΣΟΚ). Γι’ αυτό υπάρχουν τα ζητήματα που διαλύονται και ανεξαρτητοποιούνται τα κόμματα και οι κοινοβουλευτικές ομάδες. Και όπως είδαμε, αυτό είναι κάτι που μπορεί να αντιμετωπίσει και η ΝΔ. Βλέπουμε την διαγραφή του κου Σαλμά και μια μεγάλη αντίδραση που υποβόσκει στο εσωτερικό της ΝΔ. Άρα συνολικά το κομματικό σύστημα βρίσκεται σε κρίση, με συγγένεια όπως την περίοδο του 2012-2013».
Η κρίση δημοκρατίας αποτελεί κρίση εκπροσώπησης
Τέλος, ο καθηγητής ανέφερε πως «Η κυρίαρχη αντίληψη, προάγει μία τυπική μορφή δημοκρατίας, δηλαδή ότι υπάρχει ένα δημοκρατικό καθεστώς επειδή πηγαίνουμε και ψηφίζουμε. Δημοκρατία είναι οι πολίτες να συμμετέχουν ενεργά στην διαδικασία του προγράμματος και στην κυβερνητική διαδικασία, μέσα από τα πολιτικά κόμματα. Άρα, η κρίση της δημοκρατίας που βλέπουμε και σε άλλες χώρες, και είδαμε και στην χώρα μας με την Χρυσή Αυγή και με τα νεοναζιστικά μορφώματα, συμβαίνει επειδή τα κόμματα και οι κυρίαρχες ελίτ εκπαιδεύουν την κοινωνία σε μία μη συλλογικότητα, σε μία τοπικότητα, σε μία κανονικότητα, η οποία δεν υπάρχει.
Η δημοκρατία απαιτεί κόμματα διαφορετικού τύπου, κόμματα συγκεντρωμένα και ενεργά στην κοινωνία, στους φοιτητικούς συλλόγους, στα συνδικάτα, στα επιμελητήρια, στον τόπο κατοικίας των ανθρώπων και οι πολίτες θα πρέπει να συμμετέχουν σε αυτά τα κόμματα γιατί η συμμετοχή μας πρέπει να έχει αξία. Δηλαδή οι πολίτες θα πρέπει να συνδιαμορφώνουν το πολιτικό πρόγραμμα και ουσιαστικά να ασκούν τον έλεγχο της διοίκησης της κυβέρνησης μέσα από ένα κόμμα το οποίο θα αναπαράγει μία νέα πολιτική ελίτ από την κοινωνία».
