«Οι προβληματισμοί μας φαίνονται ξεκάθαρα στα τραγούδια μας. Εκεί είμαστε επακριβώς ‘’εμείς’’. Προσπαθούμε να είμαστε λιγότερο περιγραφικοί και περισσότερο ‘’διορατικοί’’. Δε μας χαλάει καθόλου να γινόμαστε και ‘’ενοχλητικοί’’ για κάποιους», τονίζουν σε συνέντευξη του στην Karfitsa ο Γιώργος και Αλέξανδρος Παντελιάς, τα δυο αδέλφια που δημιούργησαν το 2000 ένα από τα πιο γνωστά συγκροτήματα της Ελλάδας, τα Κίτρινα Ποδήλατα.
Οι δυο δημιουργoί επισκέπτονται την Θεσσαλονίκη ολοκληρώνοντας τον κύκλο των live τους με τίτλο «Να σε δω να γελάς» με μια συναυλία την Παρασκευή 3 Νοεμβρίου στο WE.
Συνέντευξη στη Φιλίππα Βλαστού
Μουσικός στην Ελλάδα του σήμερα. Είναι μια βιώσιμη επαγγελματική επιλογή;
Σαφώς οι συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί σε σχέση με τη μουσική βιομηχανία, αλλά και το γενικότερο οικονομικό-βιοτικό αλλά κυρίως πολιτιστικό πλαίσιο της χώρας, καθιστά, αν όχι είδος υπό εξαφάνιση, τότε σίγουρα είδος πολυτελείας, την υπόθεση μουσικός-βιωσιμότητα. Με εξαίρεση ανθρώπους που συνεργάζονται με τους, μετρημένους στα δάχτυλα, καλλιτέχνες “πρώτης γραμμής” τους οποίους το γνωστό και μη εξαιρετέο πολυσυζητημένο σύστημα έχει αποφασίσει να υπάρχουν και να εισπνέουν όλο το ζωτικό οξυγόνο, οι υπόλοιποι άνθρωποι της μουσικής πρέπει να υπερβούν ακόμη και τις πιο εξωτερικές τους στοιβάδες αντοχής, υπομονής, θάρρους και αυταπάρνησης. Θα πρέπει να υιοθετηθεί μια τύπου «ασκητική» προσέγγιση, ώστε να υπάρχουν ελπίδες να επιτευχθεί η ισορροπία τέχνη και βιοπορισμός. Ένας δρόμος μοναχικός και δύσκολος που ελάχιστοι είναι διατεθιμένοι να ακολουθήσουν, καθώς το τίμημα είναι σκληρό και πολυεπίπεδο. Φυσικά, όλα αυτά, όταν μιλάμε σοβαρά για τέχνη και όχι τα πολλά και κυρίαρχα που οι περισσότεροι εύκολα βαφτίζουν τέχνη. Όπως και να ‘χει, η συζήτηση αυτή είναι πολυεπίπεδη, γιατί εμπεριέχει πολλές και υποκειμενικές απόψεις σχετικά με το θέμα τέχνη – επιτυχία. Η δική μας ταπεινή γνώμη ταυτίζεται με τα παραπάνω.
Όταν μπαίνει το άγχος του βιοπορισμού σε έναν καλλιτέχνη έχει επιπτώσεις στην έμπνευση και στην δημιουργία του;
Φυσικά και έχει επιπτώσεις και μάλιστα στη συντριπτική πλειοψηφία των δημιουργών. Επιπτώσεις που άλλοτε αλλοιώνουν και άλλοτε περιθωριοποιούν εντελώς τα δημιουργικά ένστικτα ενός καλλιτέχνη. Ο άνθρωπος που νιώθει ως βασική του ανάγκη να εκφράζεται μέσω της τέχνης του, όταν βρίσκεται υπό το καθεστώς της πίεσης για βιοπορισμό, είτε αναγκάζεται να κάνει «εκπτώσεις» στη φιλοσοφία του, την καλλιτεχνική του έκφραση, τη στάση ζωής του, είτε προκειμένου να προστατεύσει τις ιδέες του περί τέχνης, στρέφεται σε εναλλακτικούς επαγγελματικούς βιοποριστικούς δρόμους. Γεγονός βέβαια που εκ πρώτης όψεως φαντάζει πιο «συνεπές», δεν παύει όμως να τον απομακρύνει από τα ανώτερα όρια εξέλιξής του, τη διεύρυνση γνώσεων, τη μελέτη, την εκβάνθυση, την αγνή εσωτερική επαφή με την τέχνη του. Αλλοιώνονται λοιπόν κομβικά στοιχεία, όπως η θεματολογία, ο χρόνος που αφιερώνεται, ο σκοπός και οι λόγοι της δημιουργίας, οι συνειδησιακοί δρόμοι που θα ακολουθηθούν, η υπομονή, η εσωτερική ηρεμία, η συχνότητα και η συνέπεια. Κατ’ επέκταση αρχίζει σε μικρό ή μεγαλύτερο βαθμό να απομακρύνεται η ατόφια «πρώτη ύλη» και η πιο αγνή επαφή με αυτό το μαγικό άγγιγμα που φαίνεται να υπάρχει εσωτερικά στους δημιουργούς.
Αληθινές εξαιρέσεις (όλο και πιο ελάχιστες δυστυχώς πια…) πάντοτε θα υπάρχουν. Μια θέση «στον παράδεισο» της ακλόνητης δημιουργικής συνέπειας, διεκδικούν με μεγαλύτερες πιθανότητες, όσοι για τους δικούς του λόγους ο καθένας, έχουν αποδεχθεί σε συντριπτικό βαθμό την «ασκητική» στάση ζωής-δημιουργίας που αναφέραμε παραπάνω. Το τίμημα σε αυτήν την περίπτωση, είναι πολύ μεγάλο. Η όποια αναγνώριση – ηθική έστω «εξιλέωση» αφήνεται στο χρόνο με ηρεμία και δεν αποτελεί πηγή αγωνίας. Σε αυτό ακριβώς το σημείο, επιτρέψτε μας να πιστεύουμε πως αναδεικνύεται η ατόφια έννοια της λέξης «δημιουργία», όπως και η ατόφια έννοια της λέξης «επιτυχία», πάντα σε σχέση με την τέχνη.
Μουσικά και κοινωνικά τι σας απασχολεί περισσότερο στις μέρες μας;
Για εμάς, αυτά τα δυο ταυτίζονται, γιατί η ζωή μας είναι μουσική και η μουσική είναι ζωή μας. Οι προβληματισμοί μας φαίνονται ξεκάθαρα στα τραγούδια μας. Εκεί είμαστε επακριβώς «εμείς». Προσπαθούμε να είμαστε λιγότερο περιγραφικοί και περισσότερο «διορατικοί». Δε μας χαλάει καθόλου να γινόμαστε και «ενοχλητικοί» για κάποιους. Όμως… ας εξηγηθούμε , για να μην παρεξηγηθούμε!
Μας εξιτάρει να επιχειρούμε να τραβήξουμε την «κουρτίνα», που όλοι λίγο-πολύ υποπτευόμαστε πως υπάρχει σε πολλά από όσα εξελίσσονται γύρω μας, και φτιασιδώνει, ως «δούρειος ίππος», αυτά που αποφασίζουν πλέον για εμάς χωρίς εμάς. Άλλωστε είμαστε άνθρωποι που εν γέννει, δε μπορούμε να κλείσουμε τα μάτια σε κάτι που έχουμε τη δύναμη να αναδείξουμε. Χάνουμε τον ύπνο μας όταν δεν εξαντλούμε τις πιθανότητες να παλέψουμε για κάτι, μέχρις εκεί που φτάνει το ταπεινό ανάστημά μας. Όμως, αυτό δεν μας ενδιαφέρει να γίνεται άγονα, ούτε για λόγους εξωτερίκευσης κάποιας εμμονής. Δεν εκφραζόμαστε με παρωπίδες, ούτε με στενή σκέψη. Δεν μας ενδιαφέρει να κρούουμε τον κώδωνα -ανεμικών ή μη- κινδύνων, έτσι απλώς για να αντιδρούμε. Ούτε αρθρώνουμε λόγο με κάποια εξυπνακίστικη διάθεση και το δάχτυλο του ειδήμονα υψωμένο.
Αυτό που μας ενδιαφέρει είναι, στο μέγιστο δυνατό βαθμό, να προσπαθήσουμε να διατηρήσουμε ακέραια τη ψυχολογία, την εσωτερική ανάταση όλων εκείνων που μας τιμούν με την αγάπη τους στο μουσικό μας ταξίδι. Ενισχύοντας την πίστη τους για μια αυριανή γόνιμη και λιγότερο εσωστρεφή επόμενη μέρα,. Αγωνιούμε να εκφράσουμε όσα πιθανώς να ήθελαν να πουν όσοι συναντούμε γύρω μας στην πόλη μας ή στα μέρη που ταξιδεύουμε. Δημιουργούμε προσπαθώντας, όσοι μας ακούνε, να μη νιώθουν μόνοι στις σκέψεις και τις απορίες τους. Να τους θυμίζουμε πως πρέπει να κρατήσουν αντοχή και εσωτερικό φως αναμμένα, όσο δύσκολα κι αν εξελίσσονται τα πράγματα γύρω μας. Να δώσουμε αν είναι δυνατόν, εκείνη την οπτική του «τρίτου» πιο ψύχραιμου φίλου, που όλοι κάποια στιγμή χρειαζόμαστε στη ζωή μας. Και στην τελική ξέρετε…τα λέμε για να τα ακούσουμε κι εμείς πρώτοι απo όλους. Έχουμε έγνοια αληθινή, να επικεντρώνουμε την προσοχή σε όσα πιστεύουμε πως έρχονται καμουφλαρισμένα ως «λύκοι κάτω από προβιές», μα… πάντοτε με διάθεση να καταφέρουμε να προστατεύσουμε ψυχολογίες, να θυμίσουμε το χρώμα όταν γύρω παίζει το μαύρο ως… «μόδα» ψυχής.
Με ποιον τρόπο ακούτε μουσική; Πως σας φαίνεται η μεταφορά στα ηλεκτρονικά μέσα;
Η μουσική, στο πέρασμα του χρόνου και στη ροή της εξέλιξης, πάντα θα βρίσκει τρόπους να φτάνει στα αφτιά των ανθρώπων και από εκεί να περνάει στις καρδιές τους. Όλα εξαρτώνται από τον ίδιο τον άνθρωπο και τη στάση που υιοθετεί. Στη προσπάθειά μας να διευρύνουμε τα ακούσματά μας, να έχουμε τα αφτιά μας ανοικτά σε νέες προσπάθειες, να ανακαλύψουμε τί επικρατεί ως ήχος στον υπόλοιπες γωνιές του κόσμου, θα ακούσουμε με κάθε μέσο. Ως προσωπική καθαρά επιλογή, θα εξαντλήσουμε την πιθανότητα να ακούσουμε από αναλογικές πηγές ήχου. Όμως, επί ευκαιρίας, επιτρέψτε μας να επισημάνουμε κάτι σημαντικό.
Οι νέες τεχνολογίες μπορούν να παρέχουν πρόσβαση ανά πάσα στιγμή σε ό,τι μα ό,τι θελήσει η ψυχή του καθενός να ακούσει. Εδώ ακριβώς κρύβεται και η όλη η ουσία: στο τί και πώς δηλαδή, «θέλει»… η ψυχή του καθενός να ακούσει. Το πώς θα το ακούσει, ίσως έχει πλέον τη λιγότερη σημασία. Φορείς μετάδοσης υπάρχουν πολλοί. Ποιοτικότεροι ή λιγότερο ιδανικοί. Σημαντικότερο όλων είναι με ποιά λογική και για ποιούς λόγους αναζητεί πλέον κάποιος την πρόσβαση στην τέχνη και ειδικά στη μουσική. Θα αρκεστεί μόνο σε όσα του σερβίρουν τα αυστηρά καθεστωτικά play lists με το πολύ περιορισμένο «βεληνεκές» και αυτά θα είναι και τα μόνα που θα αναζητεί διαρκώς, σα σκύλος που αγάπησε την ουρά του και βολεύτηκε να κυνηγάει μόνο αυτή, ή θα θελήσει να εκμεταλλευτεί τις νέες δυνατότητες που του προσφέρονται και να ψάξει, να αναζητήσει, να «ανοίξει» τα ακουσματά του, τους ορίζοντες του, να αναδείξει νέους δημιουργούς με τη δύναμη της επιλογής του; Έχουμε καταλάβει άραγε, πόση δύναμη έχει ο καθένας από εμάς ως «υγιής μονάδα» ενός ευρύτερου συνόλου, που με τις επιλογές και τις καθημερινές απλές κινήσεις του, μπορεί να διαμορφώσει το τοπίο γύρω του; Ή μας έχουν πείσει πως δεν είμαστε ικανοί σε καμία περίπτωση να αλλάξουμε τον κόσμο, ξεκινώντας από το να βελτιώνουμε ο καθένας τον μικρόκοσμό του;
Δεν έχει τόση σημασία με ποιόν τρόπο ακούμε μουσική, αλλά να διψάμε να αναζητούμε και να ανακαλύπτουμε τη μουσική με οποιονδήποτε τρόπο. Αρκετά με τη μασημένη τροφή. Μέσα μετάδοσης μουσικής ευτυχώς υπάρχουν…δικαιολογίες άλλες δυστυχώς που δεν υπάρχουν.
Είστε περίπου 23 χρόνια στον χώρο της μουσικής, ωστόσο κερδίζετε νέo μουσικό κοινό. Με ποιον τρόπο ένα συγκρότημα ή ένας μουσικός περασμένων γενιών καταφέρνει να διεισδύσει στις νέες γενιές;
Αποδεδειγμένα πλέον, βλέποντας το κι εμείς ξεκάθαρα πια στις νέες (ειδικά στις…“after covid”) συναυλίες μας, στοιχεία όπως υπομονή, συνέπεια, συνεχής δημιουργική παρουσία, με άποψη και σταθερή φιλοσοφία, όλα αυτά φαίνεται να μας ανταμείβουν στο τέλος της ημέρας. Ήταν εύκολη, ενστικτώδης και εκ των έσω, η στάση ψυχραιμίας που διατηρήσαμε, όταν η γενικότερη νοοτροπία των νεότερων ανθρώπων τα τελευταία 3-5 χρόνια, έδειχνε αποδιοργανωμένη και κάπως θαμπωμένη από τις νέες «αυτοκρατορίες» που επιβλήθηκαν, από θολά ρεύματα που εμφανίστηκαν ως δήθεν «εναλλακτικά» στο μουσικό πεδίο. Το εφήμερο με ισχυρό «φαίνεσθαι», το «τιμωρητικό»- απαξιωτικό, το δήθεν παραβατικό και το ρηχό, κάπου βρήκαν ρωγμές, ως λύκοι που χαρήκαν σε άλλη μια αναμπουμπούλα. Όλα αυτά βέβαια, μη ξεχνάμε, στο σαθρό «οικοδόμημα» που εμείς οι μεγαλύτεροι παρασυρμένοι αρκετά από τις γενικότερες συγκυρίες, δυστυχώς παραδώσαμε στα παιδιά της πιο ευαίσθητης ηλικίας. Στα πλαίσια μιας γενικότερης αμηχανίας με τα πολλά και σοκαριστικά κύματα που πέρασαν οι νεότερες και μέσες γενιές τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια. Παιδιά που ηθικά μεγάλωσαν σχεδόν στον… «αυτόματο», με γονείς να έχουν χάσει το γενικότερο έλεγχο της ζωής, τρέχοντας να προλάβουν την επόμενη μέρα τους.
Όταν για παράδειγμα, ως πραγματική εσωτερική μας ανάγκη, κυκλοφορήσαμε το album «Ετών 16» για να αναδείξουμε τις αγωνίες των νέων που καλούνται να βγούνε με αποφάσεις ζωής σε έναν κόσμο πιο χειραγωγημένο και θολό από ποτέ, το ομώνυμο τραγούδι δεν έτυχε της αποδοχής που είχε το συγκρότημα ως βάση μέχρι τότε. Όμως τώρα, αρκετά χρόνια μετά, μια νεότερη από τότε γενιά μας το ζητάει και το τραγουδάει μαζί μας, ενώ τα νεανικά συγκροτήματα το συμπεριλαμβάνουν στα lives τους. Χρειάζεται υπομονή και πίστη, να μείνεις συνεπής, να παραμείνεις ψύχραιμος και να δηλώνεις δημιουργικά σταθερά παρών, ακόμη και όταν φαίνεται πως κάποια στιγμή βγαίνεις «εκτός παιχνιδιού». Η εικόνα των γονιών με τα παιδιά στα χέρια και τους ώμους τους, φέτος το καλοκαίρι, με χαμόγελο, με δύναμη ψυχής και σιγουριά για τα επόμενα βήματά τους, ήταν η ανταμοιβή μας. Τα νέα παιδιά παιδιά που τραγουδούσαν στίχους μας και έφερναν ζωγραφιές και t-shirts να υπογράψουμε και να βγούμε αναμνηστικές φωτογραφίες ήταν η συγκίνησή μας και η ανανέωση της εσωτερικής μας δύναμη για να ξεκινήσουμε ξανά σαν να είναι η πρώτη μας μέρα. Ευχόμαστε όλες αυτές οι ασχήμιες του κόσμου μας, να μην έχουν γίνει αιτία να χαθεί η ψυχολογία τουλάχιστον μιας εκ των νεότερων γενιών. Εμείς όμως ειδικά φέτος νιώσαμε πως, χωρίς να χρειαστεί όλα αυτά τα χρόνια, να παρασυρθούμε από mainstream ποτάμια ή από «σημεία των καιρών», πήραμε ανανεωμένη «εντολή» από πολλά νέα παιδιά να συνεχίζουμε. Οι τιμητικές προσκλήσεις επίσης που δεχθήκαμε από σχολεία και συλλόγους γονέων και κηδεμόνων, να βρεθούμε κοντά σε μαθητές, να μοιραστούμε σκέψεις, να ανταλλάξουμε απόψεις να τραγουδήσουμε παρέα… όλα αυτά καθιστούν πανάξια κόπου και θυσιών, όλα τα πολύ δύσκολα που αντιμετωπίσαμε σε αυτά τα 23 χρόνια.
Στο We ολοκληρώνεται έναν μεγάλο και επιτυχημένο κύκλο ευρηματικών παραστάσεων γενικής ανάτασης με τίτλο : «Να σε δω να γελάς».
Η παράσταση αυτή, είναι σαν να συγκεντρώνει όλες τις εύστοχες παραπάνω ερωτήσεις σας και να προσπαθεί να δώσει την καλύτερη και πειστικότερη απάντηση στον φυσικό μας χώρο, επί σκηνής, εκεί που μαζί με τον ιδρώτα μας όλα τα χρόνια ρέει και η αλήθεια μας. Θα μπορούσε πιστεύουμε κάποιος που θα μας τιμήσει με την παρουσία του στον υπέροχο χώρο του «WE», να αντιληφθεί όλα τα παραπάνω, χωρίς να ήταν απαραίτητη η τόση φλυαρία μας.
Την Παρασκευή, πραγματικά προσκαλούμε αληθινούς φίλους που πιστεύουν σε μια επόμενη δυνατή μέρα, να έρθουν να ενώσουμε τις ενέργειές μας, να νιώσουμε λιγότερο μόνοι και περισσότερο δυνατοί εσωτερικά. Αυτό θα γίνει με ανοιχτή διάθεση, με περίσσεια θετικής ενέργειας, με επιλογή των κατάλληλων δικών μας τραγουδιών, ενισχυμένα με πολλά άλλα αγαπημένα μας, με χιούμορ, με διάδραση. Η μουσική και τα τραγούδια σίγουρα έχουν τη δύναμη να διαμορφώσουν όλα τα παραπάνω.
Ευελπιστούμε να ζήσουμε όλοι μαζί μια κερδισμένη σε ουσία συναυλιακή βραδιά, όπου θα ισορροπήσουν γόνιμα η ψυχαγωγία και η διασκέδαση. Όσοι νιώθουν πως δεν εξαρτώνται από το που «θα τους στείλουν» να πάνε ως robots, τα play lists των ραδιοφώνων, αλλά διατηρούν άποψη και επιλογή, θα μας κάνουν τεράστια τιμή με την παρουσία τους. Τα υπόλοιπα, ας τα αφήσουν με ασφάλεια επάνω μας και όλα θα φανούν στο τελικό «χαμόγελο».
