Το άγχος παραμένει, η προσπάθεια αξίζει σεβασμό, αλλά η ζωή των παιδιών δεν χωρά πια σε ένα γραπτό – και αυτό είναι ίσως το πιο ανακουφιστικό μήνυμα πριν από τις εξετάσεις.
Του Κωνσταντίνου Κότιου*
Πριν από 20 χρόνια, τέτοια εποχή, η Ελλάδα ζούσε σε έναν ιδιότυπο, σχεδόν θρησκευτικό ρυθμό. Στα σπίτια που είχαν υποψήφιο, ο χρόνος σταματούσε. Δεν μιλούσες δυνατά, δεν έβαζες μουσική, δεν ξεπερνούσες κάποια άτυπη στάθμη. Οι Πανελλήνιες δεν ήταν εξετάσεις — ήταν η τελική κρίση. Και όλοι πίστευαν το ίδιο πράγμα: ό,τι γραφόταν εκείνες τις μέρες, σε ακολουθούσε για πάντα. Ένα λάθος στο γραπτό έμοιαζε με οριστικό φρένο. Όχι μόνο για το παιδί, αλλά για ολόκληρη την οικογένεια.
Φτάνοντας στις Πανελλήνιες της 29ης Μαΐου 2026, το τοπίο δεν είναι πια το ίδιο. Το άγχος δεν έφυγε όπως και η προσπάθεια των παιδιών αξίζει σεβασμό. Αλλά το «βάρος» έχει μετακινηθεί. Σήμερα οι νέοι μας δεν παλεύουν για μία και μοναδική απόφαση που θα σφραγίσει τη ζωή τους. Παλεύουν για μια καλή αρχή σε έναν κόσμο που αλλάζει συνεχώς κάτω από τα πόδια τους.
Και αυτή η μετατόπιση αλλάζει τα πάντα.
Η ουσία της αλλαγής δεν βρίσκεται ούτε στην ύλη ούτε στους βαθμούς — αλλά στις επιλογές που υπάρχουν σήμερα. Πριν από δύο δεκαετίες, το πτυχίο ήταν η μόνη πύλη. Σήμερα ένας υποψήφιος δεν επιλέγει επάγγελμα — επιλέγει την πρώτη πόρτα, το πρώτο του γνωστικό πεδίο. Ξέρει, είτε το λέει είτε όχι, ότι θα επανεκπαιδευτεί. Ότι θα αλλάξει κατεύθυνση. Ότι ο κόσμος της εργασίας που θα συναντήσει στα 30 του δεν μοιάζει σχεδόν καθόλου με αυτόν που διάβαζε στα βιβλία του στα 17.
Οι Πανελλήνιες είναι ένας τρόπος να ξεκινήσεις – όχι το μέτρο της αξίας σου.
Καθώς μπαίνουμε στον τελευταίο μήνα, η πιο σημαντική συμβουλή μου δεν αφορά την ύλη. Αφορά τον ύπνο. Σε μια εποχή που σχεδόν όλοι ξενυχτούν – άλλοι από διάβασμα, άλλοι για να ξεφύγουν σε μια σειρά – το πιο ουσιαστικό που μπορεί να κάνει ένας μαθητής αυτές τις μέρες είναι κάτι απλό: να κοιμηθεί. Ο ύπνος δεν είναι χαμένος χρόνος. Είναι αυτό που κάνει το μυαλό να δουλεύει την ώρα που το χρειάζεσαι περισσότερο.
Στα παιδιά που ετοιμάζονται έχω να πω μόνο τούτο: δώστε τον καλύτερό σας εαυτό, κοιμηθείτε καλά, και θυμηθείτε ότι αυτό που ξεκινά στις 29 Μαΐου δεν είναι το τέλος – είναι απλώς η αρχή.
Καλή δύναμη.
* Ο Κωνσταντινος Κότιος είναι σύμβουλος σταδιοδρομίας, Ιδρυτής Labora
