Ο σύμβουλος σε θέματα ηλεκτρονικού εγκλήματος Φώτης Γροντάς μιλά για την ανωνυμία, την τοξικότητα και τους κινδύνους του ψηφιακού κόσμου
Συνέντευξη στον Γ. Κατσιάνη
Υπέρ της απαγόρευσης πρόσβασης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (social media) για ανηλίκους κάτω των 15 ετών, τάσσεται ο Φώτης Γροντάς. Καλεί τους πολίτες να μην δίνουν πρόσβαση στον υπολογιστή τους και να μην πέφτουν στην παγίδα των υποσχέσεων για μεγάλες αποδόσεις κερδών από επενδύσεις σε κρυπτονομίσματα ενώ ζητά από τους γονείς να βρίσκονται σε «διαρκή επαγρύπνηση» ως προς την δραστηριότητα των παιδιών τους στα social media.
Θεωρείτε ότι η δράση του ηλεκτρονικού εγκλήματος είναι ανεξέλεγκτη σήμερα;
«Παντελώς ανεξέλεγκτη: δεν υπάρχει παγκοσμίως κανένας ρυθμιστικός/ελεγκτικός φορέας για τις διαδικτυακές δραστηριότητες, είτε αυτές αφορούν τα κοινωνικά δίκτυα είτε το ίδιο το internet. Παιδική πορνογραφία, σεξουαλικοί εκβιασμοί, απάτες κάθε μορφής, ανατριχιαστικού επιπέδου σχολικού, παιδικού και εφηβικού bullying που έχει οδηγήσει παιδιά και εφήβους μέχρι και την αυτοκτονία, τραγικές ιστορίες θυμάτων απάτης που καταστράφηκαν οικονομικά – και ως απόρροια αυτού και επαγγελματικά αλλά και σε πολλές περιπτώσεις και οικογενειακά, εκτυλίσσονται καθημερινά μπροστά στα μάτια μας».
Πώς μπορούμε να προστατευτούμε από τις ηλεκτρονικές απάτες;
«Καταρχήν πρέπει να γίνει απολύτως αντιληπτό πως δεν υπάρχουν γρήγορα κέρδη: όταν οι επιτήδειοι μας καλούν (και πρόκειται για πανούργους απατεώνες) και μας υπόσχονται ‘απίθανα’ κέρδη από επενδύσεις σε κρυπτονομίσματα, το κοινό πρέπει να γνωρίζει πως τέτοιες αποδόσεις της τάξεως του 1.000 και του 10.000% απλώς δεν υπάρχουν! Δεύτερον, δεν δίνουμε ποτέ πρόσβαση στον υπολογιστή μας. Ποτέ. Οι περισσότεροι από τους απατεώνες ζητούν να τους επιτρέψουμε απομακρυσμένη πρόσβαση στον υπολογιστή μας δήθεν για να μας δείξουν πως λειτουργεί η πλατφόρμα των κρυπτονομισμάτων ενώ στην πραγματικότητα και χωρίς να γίνεται αντιληπτό, κακόβουλο λογισμικό παρεισφρέει στην ηλεκτρονική μας τραπεζική και με την χρήση πολύ υψηλής (όσο και παράνομης) τεχνολογίας μας αδειάζουν τους τραπεζικούς μας λογαριασμούς. Μέχρι να γίνει αυτό αντιληπτό, τα χρήματα έχουν ήδη χαθεί και οι ελληνικές τράπεζες τηρούν ανεπίτρεπτα αδιάφορη στάση όσον αφορά την ακύρωση της συναλλαγής και την επιστροφή των χρημάτων».
Συμφωνείτε με την απαγόρευση της χρήσης social media για τους ανηλίκους κάτω των 15 ετών;
«Απολύτως. Έχουμε εδώ και τουλάχιστον μια δεκαπενταετία όπου η υποτιθέμενη ‘ελευθερία’ του διαδικτύου μετατράπηκε σε πλήρη αμετροέπεια όπου ο καθένας πίσω από ένα ψευδώνυμο κι ένα πληκτρολόγιο μπορεί να πει και να κάνει κυριολεκτικά ότι θέλει χωρίς καμία επίπτωση. Ειδικά στις ηλικίες κάτω των δεκαπέντε ετών όπου μιλούμε πλέον για παιδιά, βρισκόταν εύκολη λεία για κάθε λογής αρρωστημένο νου, κάθε απατεώνα και κάθε λογής cyberbullying, από το σχολικό περιβάλλον μέχρι…παντού. Αυτό πρέπει με κάθε τρόπο να σταματήσει και αξίζει πιστεύω να σημειωθεί πως η Ελλάδα έγινε η τέταρτη μόλις χώρα στον κόσμο που λαμβάνει αυτό το μέτρο μετά την Αυστραλία, την Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο».
Με ποιο τρόπο οι γονείς μπορούν να προστατεύσουν τα παιδιά τους από το cyberbullying;
«Η απάντηση είναι απλή: Διαρκής επαγρύπνηση. Παρακολούθηση των συνομιλιών και των δραστηριοτήτων του παιδιού στα social media και όλων των μορφών επικοινωνίας (Viber, What’s Up και κυρίως Telegram που είναι και το πιο σκοτεινό), και επίσης προσοχή σε τυχόν αλλαγές στην συμπεριφορά του παιδιού, αν για παράδειγμα γίνεται λιγότερο χαρούμενο, μελαγχολικό, κλείνεται στον εαυτό του, κλπ, συμπεριφορές που ενδέχεται να υποδεικνύουν πως έχει πέσει θύμα cyberbullying».
Ποια είναι τα βήματα που πρέπει να κάνει κάποιος που δέχεται ένα απειλητικό/εκφοβιστικό μήνυμα στο κινητό του τηλέφωνο;
«Καταρχήν δεν θα πρέπει να θορυβηθεί και να χάσει την ψυχραιμία του σε καμία περίπτωση, όπως επίσης σε καμία περίπτωση δεν θα πρέπει να απαντήσει. Θα πρέπει άμεσα να επικοινωνήσει με την Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος ή σε cybercrime agents όπως εμείς για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα».
