Η αποτελεσματικότερη αντιπλημμυρική και αντιπυρική θωράκιση της Ελλάδας εν μέσω της κλιματικής κρίσης, ήταν το ζήτημα το οποίο συζητήθηκε στο πλαίσιο της διημερίδας του ΓΕΩΤΕΕ στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης το μεσημέρι της Παρασκευής 24/01.
Καθηγητές και ειδικοί τόνισαν την ανάγκη ενός οργανωμένου στρατηγικού σχεδιασμού, καθώς η τεχνογνωσία και το ανθρώπινο δυναμικό που μπορεί να εργαστεί σε επιτελικές θέσεις υφίσταται. «Έχουν υπάρξει έργα της προηγούμενης 30ετίας τα οποία ακόμη δρουν σε βάθος χρόνου. Απλά μετά από 20 χρόνια χρειάζονται συντήρηση», δήλωσε η αναπληρώτρια καθηγήτρια στο τμήμα Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος, υπεύθυνη στα Δασοτεχνικά Έργα και αντιπρόεδρος στο ΓΕΩΤΕΕ Κεντρικής Μακεδονίας, Αναστασία Στεργιάδου, σημειώνοντας επίσης πως «αυτά τα έργα είναι παλιά και ασυντήρητα. Είναι έργα σε ορεινές και δασικές περιοχές, που μπορεί να ξεκινούν από το μηδέν υψόμετρο μέχρι και τα 2.000 του Ολύμπου. Επειδή είναι ασυντήρητα βλέπουμε όμως ότι έχουμε προβλήματα κατολισθήσεων και αποδόμησης μιας περιοχής, γιατί έχουμε αδιαχείριστους τους φυσικούς μας πόρους. Γι’ αυτό είχαμε την πυρκαγιά στη Δαδιά. Είχαμε ένα δάσος πολλών χρόνων αδιαχείριστο, με αποτέλεσμα να έχει αυξηθεί πολύ η καύσιμη ύλη. Τα περιμετρικά δάση που ήταν διαχειριζόμενα δεν κάηκαν και κάηκε το δάσος της Δαδιάς. Το είδαμε αντίστοιχα σε πυρκαγιά στον Γράμμο».
Σημαντικός σύμφωνα με την ίδια είναι και ο ψηφιακός μετασχηματισμός, η σταθεροποίηση του κλίματος, η στρατηγική κατασκευών έργων αλλά και ο τοπικός σχεδιασμός με βάση τις ιδιαίτερες ανάγκες της κάθε περιοχής.
«Το όφελος από τα έργα πρόληψης είναι πολλαπλό. Το φυσικό περιβάλλον αναβαθμίζεται όσο έχουμε καλή υγεία στη φύση. Από την άλλη, έχοντας μικρά υδρονομικά έργα, καταφέρνουμε να αποστραγγίσουμε και να σταματήσουμε τα φερτά υλικά, ώστε να μην έχουμε μεγάλα πλημμυρικά φαινόμενα. Έχοντας μόνιμο πληθυσμό στις ορεινές περιοχές επίσης, έχουμε στην ουσία μόνιμους φύλακες αυτού που ονομάζεται υγεία της φύσης», αναφέρει.
Δασοτεχνική διευθέτηση των ορεινών λεκανών απορροής
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο εντεταλμένος ερευνητής στο Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών στη Θεσσαλονίκη με γνωστικό αντικείμενο τη δασική υδρολογία, Στέφανος Στεφανίδης, επεσήμανε ότι θα πρέπει να γίνει δασοτεχνική διευθέτηση των ορεινών λεκανών απορροής για την αποτροπή χειμάρρων.
«Η χώρα μας επιδιδόταν στην κατασκευή μόνο πεδινών αντιπλημμυρικών έργων, τα οποία προσχώνονται ταχύτατα από την καταστρεπτική δράση των χειμάρρων, αχρηστεύονται και είναι πολυδάπανα. Αυτό ήταν η στρατηγική που εφαρμόζαμε για την αντιπλημμυρική θωράκιση. Πιστεύαμε ότι αν κάνουμε τεράστιες κατασκευές στα πεδινά, θα σωθούμε. Έχουμε πολλά παραδείγματα όμως που δεν το αποδεικνύουν αυτό. Το νερό ξέρει ένα δρόμο και αυτός είναι προς τα κάτω», δηλώνει χαρακτηριστικά.
Η περίπτωση της Θεσσαλονίκης
Σε ερώτηση της Karfitsa σχετικά με τον τρόπο πρόληψης των πλημμυρικών φαινομένων εντός της Θεσσαλονίκης, όπου βλέπουμε σε περιπτώσεις ακόμη και σύντομης βροχόπτωσης, να πλημμυρίζουν κάποια σημεία, ο κ. Στεφανίδης απάντησε πως «θα πρέπει να διευθετήσουμε τη λεκάνη “από την κορυφή ως τα νύχια”. Απαιτείται ολιστική προσέγγιση. Να ξεκινήσουμε από πάνω. Αυτό θα πρέπει να γίνει συνείδηση και να το καταλάβουμε. Η στρατηγική που έχει εφαρμοστεί, έχει αποτύχει».
Έργα πολλαπλού σκοπού
Ενώ ο Κωνσταντίνος Βουδούρης, καθηγητής Υδρογεωλογίας στο ΑΠΘ, υπογράμμισε από την πλευρά του τα εξής: «Είναι συχνή η εμφάνιση ακραίων καιρικών φαινομένων, όπως είναι η ξηρασία και οι πλημμύρες. Οι προβλέψεις είναι ότι θα εμφανίζονται και στο μέλλον με μεγάλη συχνότητα και μεγαλύτερη ένταση. Πρέπει να λάβουμε πρόνοιες, να μειώσουμε τις δυσμενείς επιπτώσεις στα υπόγεια αποθέματα».
Αναφορικά με τα αντιπλημμυρικά έργα πρόσθεσε: «Εγώ είμαι υπέρ έργων πολλαπλού σκοπού, δηλαδή να κάνουμε ένα φράγμα ανάσχεσης που θα έχει και αντιπλημμυρικό χαρακτήρα, αλλά και ρόλο αποταμίευσης νερού, ή δυνατόν και παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Στην Ελλάδα αργούν επίσης να ολοκληρωθούν βασικά έργα, όπως το φράγμα του Χαβρία. Στη χώρα μας υπάρχουν πολλά ημιτελή έργα. Πριν λίγο καιρό έπεσε σημαντική βροχόπτωση στην περιοχή της Κεντρικής Μακεδονίας. Τα νούμερα ήταν υπερβολικά».
